منهاج الولاية في شرح نهج البلاغة ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٦٥
خطبه 189
خطبه 189
خطبه 189
و من خطبة له - عليه الصّلوة و السّلام - : ( 1 )
« فمن الإيمان ما يكون ثابتا مستقرّا فى القلوب ، » پس بعضى از ايمان آن است كه مى باشد ثابت قرار گرفته در دلها .
« و منها ( 2 )
ما يكون عوارى بين القلوب و الصّدور ، إلى أجل معلوم . » و بعضى از ايمان آن است كه باشد به عاريه ميان دلها و سينه‌ها تا مدّتى معيّن .
اعلم أنّ الإيمان لمّا كان عبارة عن التصديق بوجود الصانع و صفاته و صدق رسوله فيما جاء به ، فتلك الإعتقادات إن بلغت حدّ الملكات فى النفوس و هى الإيمان الثابت المستقرّ فى القلب ، و إن لم يبلغ ذلك بل كانت حالات فى معرض التغيّر و الانتقال فهى العوارى . و استعار لفظها باعتبار كونها فى معرض الزوال كالعارية التي هى فى معرض الاسترجاع ، و كونها بين القلوب و الصدور كناية عن عدم استقرارها فى جواهر النفوس .
قال الأستاد : « حقيقة الإيمان التصديق ثمّ التحقيق ، و موجب الأمرين التوفيق .
فالتصديق بالعقل و التحقيق ببذل الجهد فى حفظ العهد . » يعنى گاهى متحقّق به ايمان شده و در او قرار گرفته كه در حفظ عهد ازل - كه اعتراف به بندگى است به قول بَلى - نهايت سعى و غايت جهد مبذول دارد .
سعدى :
« إِنَّ الَّذِينَ » از ازل همچنان شان به گوش * به فرياد وقالُوا بَلى در خروش
قال ابو يزيد : « لا يؤمن بالغيب من لم يكن معه سراج من الغيب . » مولانا :
ديد يوسف آفتاب و اختران * پيش او سجده‌كنان چون چاكران
( 1 ) نهج البلاغه ، خطبهء 189 .
( 2 ) نهج البلاغه : و منه