منهاج الولاية في شرح نهج البلاغة ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٥١

خطبه 239

سرّ غيب آن را رسد آموختن * كو ز گفتن لب تواند دوختن

محرم آن راه كم بايست ( 1 )

بس * شب روى پنهان روى كن چون عسس ( 2 )

بزرگان گفته‌اند كه آنكه گفت هيچ نداشت ، و آنكه داشت هيچ نگفت . شعر :

عارفان كه جام حقّ نوشيده‌اند * رازها دانسته و پوشيده‌اند

هر كه را اسرار كار آموختند * مهر كردند و دهانش دوختند

و من وصايا صاحب العوارف قدّس سرهّ : « لازم زاويتك ، و مهما قدرت أن لا تنظر إلى الخلق فافعل . فإن نظرت إليهم فلا تكلّمهم إلّا فى السلام و الجواب ، و جواب مكلّم أن كلّمك على قدر الحاجة ، و لا تزد على قدر الحاجة لفظة واحدة .

و اعلموا أنّ العزلة أصل و الخلطة فرع ، فالتزموا الأصل و لا تخالطوا ، و إن خالطتم فلا تخالطوا إلّا بالحجّة . ثمّ إنّكم إذا خالطتم فالصّمت أصل و النطق فرع . فالتزموا الأصل و لا تنطقوا إلّا بالحجّة . » شعر :

اگر در تن زدن جانت كند خوى * شود هر ذرهّ‌اى با تو سخنگوى

چنين گفتند آن خاموش مردان * كه سر تا پاى خود را گوش گردان

چو چشمه تا به كى در جوش باشى * كه دريا گردى ار خاموش باشى

درين دريا به گوهر هر كه ره داشت * به غوّاصى دمش بايد نگه داشت

« لا يخالفون الحقّ و لا يختلفون فيه . » مخالفت حقّ و صواب نمى كنند و اختلاف نمى كنند در آن .

عدم اختلافهم فى الحقّ كناية عن كمال علمهم به .

« هم دعائم الإسلام ، و ولائج الاعتصام . » ايشانند ستونهاى دين خدا ، و مواضع اعتصام و تحفّظ اسلام .

( 1 ) دا : كم يابست .

( 2 ) عسس : پاسبان شبگرد ، شب گردنده