منهاج الولاية في شرح نهج البلاغة ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٣٣

خطبه 154

همچنان چه از نفح ( 1 )

صدق ، دل مرغ جنّت مىشود ، از نفح ( 2 )

كذب ، دل تأنّن ( 3 )

جهنّم مىشود ، و ابدىّ الحياة مى گردند به حيات قلب انسانى .

در و ديوار جنّت از حيات است * زمين و آسمان او نجات است

درختش صدق و اخلاص است و تقوا * همه بار درخت اسرار معنا

و همچنان چه در و ديوار جنّت از حيات است ، در و ديوار جهنّم نيز از حيات است ، قال تعالى ( 4 )

: وَ ما هذهِِ الْحَياةُ الدُّنْيا إِلّا .

بدان - أيّدك اللّه و إيّانا بالدين الخالص - كه قلب انسانى را حياتى است ابدى ، خواه كافر و خواه مسلمان را ، و از اعمال او ، اجساد برزخيهء ذى حيات ، متكوّن مى شوند به حيات ابدى مستفاض از قلب عامل عند العمل ، و از وقت عمل تا ابد الآباد مستحضر و همراه اوست . غايت آن است كه محسوس او نيست ، و صاحب كشف برزخ معاينه مى بيند كه محفوف صور اعمال خود است .

عطّار :

به نيكىّ و بدى در كار خويشى * همه آيينهء كردار خويشى

بهشت و دوزخت همراه با توست * فراز عرش و شيب چاه با توست

به مقتضاى كُلٌّ يَعْمَلُ عَلى شاكلِتَهِِ ( 5 )

مراتب اعمال در صفت نقص و كمال بر وفق مدارج اعيان عمال است ، چه هر چند شخص در فضايل ذات و محاسن صفات عينيه فاضل تر ، مساعى ( 6 )

حميده و افعال ( 7 )

پسنديدهء او در تكثير حسنات و تثمير ( 8 )

خيرات كاملتر ، و هر كس كه از حليهء مكارم و اخلاق ذاتيه و مآثر زكيهء جليهء عاطل ، اعمال و افعال او از قصاراى همّت و وفور خسّت و دنائت نفس ، قاصر و

( 1 ) دا : نفخ .

( 2 ) همان

( 3 ) تأنّن : ناليدن ، خشنودى .

( 4 ) العنكبوت : 64

( 5 ) الإسراء : 84 .

( 6 ) دا : ساعى

( 7 ) دا : و افعالى .

( 8 ) دا : تميّز