منهاج الولاية في شرح نهج البلاغة ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٣٧

خطبه 49

خطبه 49

خطبه 49

و من خطبة له - عليه الصّلوة و السّلام - ( 1 )

: « الحمد للهّ الّذى بطن خفيّات الامور ، » يعنى ستايش مر آن خدايى كه هر چه مخفى است و پنهان ، او باطن آن است و مخفى در آن .

عطّار :

جان نهان در جسم و تو در جان نهان * اى نهان اندر نهان اى جان جان

چه هر ملكى را از عوالم الهيه ملكوتى است ، و هر صورت را معنى اى ، و هر شهادت را غيبى ( 2 )

و هر ظاهر را باطنى ، باز هر باطنى را باطنى است كه نسبت با او ظاهر است و صورت اوست و هلمّ جرّا إلى غير النهاية ، و حقّ تعالى باطن جميع آن بواطن و خفيّات امور است .

عطّار :

آگهند از روى اين دريا بسى * ليك آگه نيست از قعرش كسى

گنج در قعرست گيتى چون طلسم * بشكند آخر طلسم بند جسم

گنج يا بى چون طلسم از پيش رفت * جان شود پيدا چو جسم از پيش رفت

بعد از آن جانت طلسمى ديگرست * غيب را جان تو جسمى ديگرست

همچنين ميرو به پايانش مرس * در چنين دردى به درمانش مرس

« و دلّت عليه أعلام الظّهور » يعنى با آنكه باطن خفيّات است ، هر چه صفت ظهور يافته اعلام و آيات دالهّ بر او و مظاهر و مرآت ذات و صفات اويند .

مولانا :

خلق را چون آب دان صاف و زلال * و اندر آن تابان صفات ذوالجلال

علمشان و عدلشان و لطفشان * چون ستاره چرخ بر آب روان

( 1 ) نهج البلاغه ، خطبهء 49 .

( 2 ) مج ، دا : ( را ) محذوف