منهاج الولاية في شرح نهج البلاغة ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٢٦

خطبه 1

ميوهء شيرين نهان در شاخ و برگ * زندگى جاودان در زير مرگ

اى كه مى ترسى ز مرگ اندر فرار * ترست از خويش است اى ( 1 )

جان هوشدار

زشت ، روى توست نى رخسار مرگ * جان تو همچون درخت و مرگ برگ

« و خلّف فيكم ما خلّفت الأنبياء فى اممها ، إذ لم يتركوهم هملا ، به غير طريق واضح ، و لا علم قائم » و گذاشت آن حضرت - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم - بعد از وفات خويش در ميان شما آنچه گذاشتند انبيا در ميان امم خويش . چه نگذاشتند امّت خود را مهمل و معطّل ، بى طريقى روشن و بى علمى قائم .

و لفظ علم ، استعاره است از آنچه مهتدى مى شوند به آن خلايق قوانين شرعيه .

« كتاب ربّكم ( 2 )

: [ بدل است از « ما خلّفت » ] مبيّنا حلاله و حرامه ، و فرائضه و فضائله ، و ناسخه و منسوخه » يعنى گذاشت حضرت رسالت - صلّى اللّه عليه و سلّم - در ميان شما كتاب پروردگار شما ، در حالتى كه روشن كننده بود حلال او را و حرام او را ، و فرايض و سنن او ، و ناسخ و منسوخ او .

و نسخ عبارت است از رفع مثل حكمى كه ثابت شده باشد به نصّ متقدّم به حكمى ديگر مثل او ، و الناسخ [ هو ] حكم الرافع ، و المنسوخ هو الحكم المرفوع .

« و رخصه و عزائمه » رخصت عبارت است از اذن در فعلى با قيام سبب محرّم آن فعل از براى ضرورت ، كقوله تعالى : ( 3 )

شَهْرُ رَمَضانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ هُدىً لِلنّاسِ وَ بَيِّناتٍ . و عزيمت آن است كه باشد احكام شرعيه ، جارى بر وفق سبب شرعى آن ،

( 1 ) مج ، دا : اين .

( 2 ) نهج البلاغه : فيكم

( 3 ) البقرة : 184