منهاج الولاية في شرح نهج البلاغة ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٢

11 - شرح شيخ محمّد عبده مصرى

را نيز بدان افزوده است . اين شرح بيشتر جنبهء حكمى دارد .

6 . شرح علاّمه حلّى

6 . شرح علامه حلى

، حسن بن يوسف بن مطهّر حلّى در گذشته به سال 726 ق .

اين شرح مختصر و كوتاه است ، و به گفتهء كشف الحجب مختصرى از شرح ابن ميثم بحرانى است .

7 . شرح ابن عتائقى

، عبد الرحمن بن ابراهيم مشهور به ابن عتائقى ، از علماى قرن 8 ق .

شارح كه مذاق حكمى و عرفانى دارد ، در شرح عبارات نهج البلاغه از شروح ديگر و از كتب فلسفى و عرفان و حديث و تاريخ و اخبار ائمهّ نقل قول مىكند .

8 . شرح گلستانه

، سيّد علاء الدين محمّد گلستانه ، در گذشته به سال 1100 ق .

علاء الدين گلستانه دو شرح دارد : 1 - شرح مختصر و تمام با نام بهجة الحدائق . اين شرح ، بيشتر در توضيح عبارات مشكل نهج البلاغه است .

2 - شرح مفصّل و ناتمام با نام حدائق الحقائق . از اين شرح سه مجلّد موجود است و تا خطبهء « كنتم جند المرأة و اتباع البهيمة » ( خطبهء 13 ) در آن شرح شده و از بقيهء مجلّدات آن ، اطّلاعى در دسترس نيست .

اساس اين شرح بر اخبار است ، اگر چه به جنبهء ادبى هم توجهّ دارد و اقوال بزرگان ادب را در آن نقل كرده است .

شارح ، در مبحث امامت تحقيق كامل و مفصّلى دارد و شبهات مخالفان را پاسخ داده است .

9 . شرح گيلانى

، رفيع الدين محمّد بن فرج گيلانى ، در گذشته به سال 1160 ق .

اين شرح ، جامع ميان شرح ابن ابى الحديد و شرح ابن ميثم بحرانى است .

10 . دو شرح شبّر

10 . دو شرح شبر

، سيّد عبد اللّه شبّر ، در گذشته به سال 1242 ق .

شبّر ، از مفسّرين اماميه در قرن 13 ق . دو شرح بر اين كتاب نوشته است .

11 - شرح شيخ محمّد عبده مصرى

11 - شرح شيخ محمد عبده مصرى

، در گذشته به سال 1323 ق .

شيخ محمّد عبده ، از شاگردان سيّد جمال الدين اسدآبادى و از مشاهير علماى اهل