امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٧٦

آيينه‌اش را گم كرده است

و دواوين بعض شعراى ديگر ما ديده مىشود وقتى قسمى تشديد در منع و تحذير و زمانى تنبيه و التفات دادن خواننده است باينكه تكرار عملى زشت مورث اعتياد عامل به آن . و انتزاع عادت شديد و صعب است .

آهو بچه كى باشد چون بچهء ضيغم

آهو بچه كى باشد چون بچهء ضيغم

( كس را بجهان چون پسر تو پسرى نيست . . . )

فرخى .

آهو را ماند كه در كشورى چرد و در كشورى ديگر نافه نهد

آهو را ماند كه در كشورى چرد و در كشورى ديگر نافه نهد

. تمثل :

نه آهويم من كز كشور دگر بچرم * نهم معطر نافه بكشور ديگر

بسان بازم كش چون بدارى اندر بند * شكار پيش تو آرد چو باز يابد پر .

مسعود سعد .

نظير : بمزاح ، كبوتر كاظمين است .

آهو گردانى كردن

آهو گردانى كردن

. مانند نخجير در شكار جرگه ، امور را بنفع و غرض خويش سوق دادن .

آهوى تتارى نشدى شهره بگيتى * گر نافه ز هر ناف و ز هر خون شدنى بود .

آهوى تتارى نشدى شهره بگيتى گر نافه ز هر ناف و ز هر خون شدنى بود .

حضرت اديب .

آهوى صحراى گردون را چه بيم است از كلاب .

آهوى صحراى گردون را چه بيم است از كلاب .

( . . . يوسف مصر سعادت را چه باكست از ذئاب . )

ساوجى .

آهوى ناگرفته مىبخشد

آهوى ناگرفته مىبخشد

. گج تمثل :

فرستاده گفت اى خداوند رخش * بدشت آهوى ناگرفته مبخش .

فردوسى .

نظير : پوست خرس نزده ميفروشد . ماهى را در دريا ميفروشد . ثنيت نحوى بالعراء الا و ابد .

آيد پس هر نشيبى فرازى .

آيد پس هر نشيبى فرازى .

( كه . . . كه باشد پس هر فراقى وصالى ، )

رونى .

آيدريغا كه خردمند را * باشد فرزند خردمند نى ورچه ادب دارد و دانش پدر * حاصل ميراث به فرزند نى .

آيدريغا كه خردمند را باشد فرزند خردمند نى ورچه ادب دارد و دانش پدر حاصل ميراث به فرزند نى .

رودكى ؟

نقل از ديباچهء سنائى خطى آقاى حاج حسين آقاى ملك .

آى صاحب بزغاله

آى صاحب بزغاله

. مردى بزغالهء يافت به او گفتند واجب است در معابر ندا دهى تا اگر مالكى دارد بيايد و گم‌گشتهء خويش بستاند ، مردى در شوارع فرياد ميزد آى صاحب ! و آهسته مىگفت بزغاله . و مقصودش اينكه هم بواجب شرعى عمل كرده باشد و هم مالك بزغاله نشنود . در نظاير بدان تمثل جويند .

آينده را همى زيبد * كه حال خود را از رفته اعتبار كند .

آينده را همى زيبد كه حال خود را از رفته اعتبار كند .

( حكيم گويد ك . . . ) . قاآنى .

آيين تقوى ما نيز دانيم * اما چه چاره با بخت گمراه .

آيين تقوى ما نيز دانيم اما چه چاره با بخت گمراه .

حافظ .

آيينه‌اش را گم كرده است

آيينه‌اش را گم كرده است

. با آنكه خود صوتى نازيبا يا سيرتى زشت دارد ديگرى را بنازيبائى و زشتى سرزنش مىكند .