امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٧٢

آهسته دل كى پشيمان شود .

من پس تو سنبل تر چون چرم * گر تو همى گر ژرف گنده چرى .

ناصر خسرو .

آن عصاكش كه گزيدى در سفر * باز بين كوهست از تو كورتر .

مولوى .

بجوى و جر در افتاده گير و گشته هلاك * چو راه رهبر جويد ز كور و بىبصرى .

ناصر خسرو .

عبد صريحه امة . طالع يعود كسى را . اعمر يقود شجعه . قد ضل من كانت العميان تهديه .

. بواسطهء آگاهى ناگهانى به ضرر و تلفى نهايت غمين يا پشيمان شدن .

( اين حديثم چه خوش آمد كه سحرگه ميگفت * بر در ميكدهء با دف و نى ترسائى

گر مسلمانى از اين است كه حافظ دارد . . . )

حافظ .

. بنهايت بىچيز بودن . تمثل .

به غير از نوكرى راهى ندارند * و الا در بساط آهى ندارند .

ايرج ميرزا .

نظير : آه ندارد كه با ناله سودا كند . آه در جگر ندارد . آب پارسال نان پيرارسال .

زير اندازش زمين است رو اندازش آسمان . حصير است و محمد نصير . مثل انگشت ليشته .

لات و لوت و آسمان جل . نه در سر كلاه و نه در پاى كفش . فرشش زمين است لحافش آسمان . از بىكفنى زنده است . از گرسنگى چاشت از خواب ميخيزد .

. از مال دنيا هيچ نداشتن . تمثل :

يكى دل داشتم آن هم تو بردى * بجان تو كه آهم در جگر نيست .

سنجر كاشى .

چكنم در جگر كه آهم نيست * بلكه يك پشم در كلاهم نيست .

شيخ بهائى .

آه دل درويش بسوهان ماند گر خود نبرد برنده را تيز كند

( با شير و پلنگ هر كه آميز كند * از تير دعاى فقر پرهيز كند . . . )

منسوب بشيخ ابو سعيد ابو الخير رجوع به آنچه يك پيرزن كند بسحر ، شود .

. ( كشمشك . . . ) عبارتى است كه در تنبيه بلزوم پوشيدن چيزى خاصه از اطفال گويند . و كلمهء آهسته را آسته تلفظ كنند .

. نظير : كم بخور هميشه بخور . رفتن و نشستن به كه دويدن و گسستن . سعدى .

اسب تازى دو تك رود بشتاب * شتر آهسته ميرود شب و روز .

سعدى .

برفتن مرنجان چنان بارگى * كه آرد گه كار بيچارگى

ز يك روز دو روزه ره ساختن * به از اسب كشتن ز بس تاختن .

اسدى .

ره‌رو آن نيست كه گه تند و گه آهسته رود * ره‌رو آنست كه آهسته و پيوسته رود .

شتاب و بدى كار اهريمن است * پشيمانى و رنج جان و تن است .

فردوسى .

( ز دانا شنيدم يكى داستان * خرد شد بدينگونه