امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٧١

آه از اين واعظان منبر كوب * شرمشان نيست خود ز منبر و چوب

روى وعظى كه در پريشانيست * عين شوخى و محض پيشانيست . )

اوحدى .

نظير : اى فقيه اول نصيحت گوى نفس خويش را . أَ تَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَ تَنْسَوْنَ أَنْفُسَكُمْ . قرآن كريم . سورهء 2 . آيهء 41 .

واعظان كين جلوه در محراب و منبر ميكنند * چون بخلوت ميروند آنكار ديگر ميكنند .

حافظ .

يا طبيب طب لنفسك . كل اگر طبيب بودى سر خود دوا نمودى . طبيب يداوى الناس و هو مريض . ميدانى . اگر لالائى ميدانى چرا خوابت نمىبرد . و من العجايب اعمش كحال .

كور خود مباش و بيناى مردم . رب لائم مليم . كورى نگر عصاكش كور دگر شده . كلاغ روده‌اش بيرون آمده بود ميگفت من جراحم . خود را فضيحت ديگران را نصيحت . من ميگويم تاف تو ندو تاف تو به دو تاف . من ميگويم انف تو مگو نف تو بگو انف .

پزشكى كه باشد بتن دردمند * ز بيمار چون باز دارد گزند

فردوسى .

طبيبى كه خود باشدش زرد روى * از او داروى سرخ‌روئى مجوى .

سعدى .

كى ستاند حكيم فرزانه * داروى صرع را ز ديوانه .

سنائى .

پندم چه دهى نخست خود را * محكم كمرى ز پند دربند

چون خود نكنى چنان كه گوئى * پند تو بود دروغ و ترفند .

ناصر خسرو .

پزشكى چون كنى دعوى كه هرگز * نيابد راحت از بيمار بيمار .

ناصر خسرو .

چونكه نشوئى سلب چرب خويش * گر تو چنين سخت سره گازرى .

ناصر خسرو .

راستى كردند و فرمودند مردان خداى * اى فقيه اول نصيحت گوى نفس خويش را .

سعدى .

ترك دنيا بمردم آموزند * خويشتن مال و غله اندوزند

ايكه دانش بخلق آموزى * آنچه گوئى بخلق خود بنيوش

خويشتن را علاج مى نكنى * بارى از عيب ديگران خاموش .

سعدى ؟

زين كچول و كچل سرى چندند * كه بريش جهان همى خندند

موى خود را دراز كرده بزرق * كرده آونگشان چو مار از فرق

رند و رقاص و مارگير همه * زرق‌ساز و زنخ پذير همه

درم اندر كلاه خود دوزند * خلق را ترك و همت آموزند

فرضشان ، آش پنج پى خوردن * وتر و سنت ، قدح تهى كردن

سر بسر خانه‌سوز و آتش‌باز * آتش خويش را بتفته بآز

خاك از ايشان ، چگونه مشگ شود * كه به دريا روند خشك شود .

اوحدى .

نخستين پند خود گير از تن خويش * و گرنه نيست پندت جز كه ترفند

بدان سقا كه خود خشك است كامش * گهى بگرى و گه بفسوس برخند .

ناصر خسرو

يذمون دنيا ناوهم يرضعونها * افاويق حتى ما يدر لها ثول .

ابن همام .