امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٦

آنگه كه تو ديدى غم نانى داشتم و امروز تشويش جهانى

آنكه كردار بد روا بيند * خود ز كردار خود جزا بيند .

آنكه كردار بد روا بيند خود ز كردار خود جزا بيند .

امير خسرو .

رجوع به : از مكافات عمل غافل مشو ، شود .

آنكه مرد دها و تلبيس است * او نه خال و نه عم كه ابليس است .

آنكه مرد دها و تلبيس است او نه خال و نه عم كه ابليس است .

سنائى .

نظير :

بيگانه اگر وفا كند خويش من است * ور خويش جفا كرد بد انديش من است

گر زهر موافقت كند ترياق است * ور نوش مخالفت كند نيش من است .

خيام .

القريب من تقرب لا من تنسب . رب بعيد لا يفقد بره و قريب لا يؤمن شره . رجوع به : بيگانه اگر وفا كند . . . شود .

آنكه نداند رقمى بهر نام * به ز فقيهى كه بود ناتمام

آنكه نداند رقمى بهر نام به ز فقيهى كه بود ناتمام

( نيشكرى باش ز پرى خموش * چند زدن چون نى خالى خروش . )

امير خسرو . نظير : نيم طبيب خطر جان ، نيم فقيه خطر ايمان .

آنكه نكند شكايت زشتى * شكر نعمت بدان كه هم نكند

آنكه نكند شكايت زشتى شكر نعمت بدان كه هم نكند

( هر كه بر مردمان ستم نكند * كس بر او نيز لاجرم نكند

وانكه دين دارد و خردمندى * خويشتن خيره متهم نكند و . . . )

ابو بكر ترمدى .

آنكه نه يار تست بارش دان

آنكه نه يار تست بارش دان

( آنكه زو چاره نيست يارش دان * و . . . )

سنائى .

آنكه نيفتاد نيارست خاست .

آنكه نيفتاد نيارست خاست .

( هيچ نيفزود قمر تا نكاست . . . )

خواجو .

رجوع به : دولت افتان خيزان بايد ، شود .

آنكه هفت اقليم عالم را نهاد * هر كسى را هرچه لايق بود داد .

آنكه هفت اقليم عالم را نهاد هر كسى را هرچه لايق بود داد .

سعدى .

نظير :

مقدرى كه به گل نكهت و به گل جان داد * بهر كه هرچه سزا ديد حكمتش آن داد .

از آن روزيكه عالم را نهادند * بهركس هرچه لايق بود دادند .

خلايق هرچه لايق .

آن كيست كه بگشاد قفل يزدان .

آن كيست كه بگشاد قفل يزدان .

( آن قفل كه داند گشادن از خلق * و . . . )

ناصر خسرو .

رجوع به : نيابى تو بر بند يزدان كليد ، شود .

آن گربه مصاحب بابا از آن تو * و آن قاطر چموش لگد زن از آن من .

آن گربه مصاحب بابا از آن تو و آن قاطر چموش لگد زن از آن من .

وحشى ؟

تقسيمى ظالمانه است . نظير : تِلْكَ إِذاً قِسْمَةٌ ضِيزى . قرآن كريم . سورهء 53 . آيه 22 .

آن گوى مرا گه دوستدارى * گر خلق تو را همان بگويند .

آن گوى مرا گه دوستدارى گر خلق تو را همان بگويند .

ناصر خسرو .

رجوع به : آنچه بر خود مپسندى بر ديگران مپسند ، شود .

آن گوى مر مرا كه توانى ز من شنود .

آن گوى مر مرا كه توانى ز من شنود .

( . . . اين پند مر ترا بره راست چون عصاست . )

ناصر خسرو .

آنگه كه تو ديدى غم نانى داشتم و امروز تشويش جهانى

آنگه كه تو ديدى غم نانى داشتم و امروز تشويش جهانى

. يكى از ملوك مدت عمرش سپرى شده قائم مقامى نداشت وصيت كرد كه بامدادان نخستين