امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٥

آنكه فيل ميخريد رفت

در خواب است بيدارش مكن جامع التمثيل . فتنهء خفته را مكن بيدار . گج .

آنكه خود را شناخت نتواند * آفريننده را كجا داند .

آنكه خود را شناخت نتواند آفريننده را كجا داند .

امير خسرو .

رجوع به : به من عرف نفسه فقد عرف ربه ، شود .

آنكه خورده ، خورده دانش درد مىكند .

آنكه خورده ، خورده دانش درد مىكند .

( از نخورده بگير بده بخورده . . . )

اطفال اغنيا بيشتر از فقرا به خوردن حريصند . آز و شره تحصيل مال در توانگران بيش از مسكينانست . نظير : گدا در جهنم نشسته است .

آنكه داند دوخت او داند دريد .

آنكه داند دوخت او داند دريد .

( . . . هرچه او بفروخت بتواند خريد . )

نظير : كسى كه خريرا به بام برد به زير هم تواند آورد .

من آن صيد را كرده‌ام سربلند * منش باز در گردن آرم كمند .

نظامى .

آنكه رويانيد تاند سوختن * و آنكه او بدريد داند دوختن .

آنكه رويانيد تاند سوختن و آنكه او بدريد داند دوختن .

مولوى .

آنكه در بحر قلزم است غريق * چه تفاوت كند ز بارانش .

آنكه در بحر قلزم است غريق چه تفاوت كند ز بارانش .

سعدى .

رجوع به : آب كه از سر گذشت چه يك نى چه صد نى ، شود .

آنكه را كردگار كرد عزيز * نتواند زمانه خوار كند .

آنكه را كردگار كرد عزيز نتواند زمانه خوار كند .

قاآنى .

تُعِزُّ مَنْ تَشاءُ وَ تُذِلُّ مَنْ تَشاءُ . قرآن كريم . سورهء 3 . آيهء 25 .

آنكه سحر حامى شرع است و دين * اشك يتيمانش گه شب غذاست .

آنكه سحر حامى شرع است و دين اشك يتيمانش گه شب غذاست .

پروين .

آنكه سقمونياش بايد داد * گرش افيون دهى بقاى تو باد .

آنكه سقمونياش بايد داد گرش افيون دهى بقاى تو باد .

اوحدى .

نظير :

هر چيزى بجاى خويش نيكوست .

شبسترى .

آنكه شاه آن كند كه او گويد * حيف باشد كه جز نكو گويد .

آنكه شاه آن كند كه او گويد حيف باشد كه جز نكو گويد .

سعدى .

خاصگان و نزديكان شاه را سعايت دربارهء ديگران سزاوار نيست .

آنكه شد يك بار زهرآلود از سوراخ مار * بار ديگر گرد آن سوراخ كى آرد گذر .

آنكه شد يك بار زهرآلود از سوراخ مار بار ديگر گرد آن سوراخ كى آرد گذر .

معزى .

اقتباس از حديث شريف ، لا يلدغ المؤمن من حجر مرتين . نظير : آدم پايش يك بار بچاله ميرود .

هر كسى انگشت خود يك ره كند در زورفين .

منوچهرى .

آنكه شيرانرا كند روبه مزاج * احتياج است احتياج است احتياج .

آنكه شيرانرا كند روبه مزاج احتياج است احتياج است احتياج .

مولوى .

نيازمندى كسانرا بفروتنى و تملق وا دارد .

آنكه عيب تو گفت يار تو اوست * وانكه پوشيده داشت مار تو اوست .

آنكه عيب تو گفت يار تو اوست وانكه پوشيده داشت مار تو اوست .

اوحدى

رجوع به : از صحبت دوستى برنجم ، شود .

آنكه فيل ميخريد رفت

آنكه فيل ميخريد رفت

. نظير :

ديگ منه كاتش ما سرد شد .

سعدى .

رجوع به : آن دفتر را گاو خورد ، شود .