امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٣

آنكه به دريا رسيد كى طلبد پارگين .

آنكس كه نيافت درد نايافت بس است .

آنكس كه نيافت درد نايافت بس است .

( يك موى ترا هزار صاحب هوس است * تا خود به تو زين جمله كه را دست‌رس است

آنكس كه بيافت دولتى يافت عظيم و . . . )

شيخ مجد الدين بغدادى ، نقل از تاريخ گزيده .

آن كند هركس كه از اصلش سزا باشد .

آن كند هركس كه از اصلش سزا باشد .

( ترا چون من فراوانند مرا چون تو كجا باشد * و ليكن . . . )

سنائى .

آنكوست نگاهبان گنجى * سلطانش مخوان كه پاسبانيست .

آنكوست نگاهبان گنجى سلطانش مخوان كه پاسبانيست .

كمال الدين زياد .

پادشاهى كه تنها درهم و دينار خواهد از شاهى بگنجورى خرسند است .

آنكو طلبد نام نكو بايد كردن * با ديو بروز اندر سيصد ره پيكار .

آنكو طلبد نام نكو بايد كردن با ديو بروز اندر سيصد ره پيكار .

فرخى .

نفس يا مردم عصر ببدى ترغيب كنند و مجاهدهء مخالفت با آنان براى كسب نام كارى دائم و ضرورى است .

آنكو نكند طاعت علمش نبود علم * زرگر نبود مرد چو بر زر نكند كار .

آنكو نكند طاعت علمش نبود علم زرگر نبود مرد چو بر زر نكند كار .

ناصر خسرو .

آنكه آن كند كه خواهد * آنجاش برند كه نخواهد .

آنكه آن كند كه خواهد آنجاش برند كه نخواهد .

عاقبت خودسرى و خود رائى به حبس و بند كشد .

آنكه از جفت مبراست خداست .

آنكه از جفت مبراست خداست .

( ز ادمى فرد نشستن نه سزاست . . . )

جامى .

آنكه از خود مگس نداند راند * به بهشت كجا تواند خواند .

آنكه از خود مگس نداند راند به بهشت كجا تواند خواند .

اوحدى .

آنكه از دشمنان نسازد دوست * فلك از دوستان دشمن اوست .

آنكه از دشمنان نسازد دوست فلك از دوستان دشمن اوست .

اوحدى .

آنكه از گربه‌اى رمان باشد * كى خداى همه جهان باشد .

آنكه از گربه‌اى رمان باشد كى خداى همه جهان باشد .

سنائى .

نظير :

ارب يبول الثعلبان برأسه * لقد ذل من بالت عليه الثعالب .

آنكه او غرق شود كى غم كالا دارد .

آنكه او غرق شود كى غم كالا دارد .

( بيم جان ديد مخالف كه ولايت بگذاشت . . . )

ظهير فاريابى .

آنكه با خود برآيد دشمن با او بر نيايد

آنكه با خود برآيد دشمن با او بر نيايد

. تسلط بر نفس غلبهء بر دشمنان است . تمثل .

دشمنان تو با تو بر نايند * گر كه با خويشتن برآمدهء .

عمادى شهريارى .

آنكه باشد ماهى اندر روستا * روزگارى باشدش جهل و عمى .

آنكه باشد ماهى اندر روستا روزگارى باشدش جهل و عمى .

مولوى .

رجوع به : ده مرو ده مرد را احمق كند ، شود .

آنكه بجنگ خدا بشد بجهالت * تيرش در خون زنند از پى خذلان .

آنكه بجنگ خدا بشد بجهالت تيرش در خون زنند از پى خذلان .

اسكافى .

آنكه بدروغ گوئى منسوب گشت اگر راست گويد از او باور ندارند

آنكه بدروغ گوئى منسوب گشت اگر راست گويد از او باور ندارند

. مرزبان‌نامه .

نظير : من عرف بالكذب لم يجز صدقه . خانه دروغگو آتش گرفت كسى باور نكرد .

آنكه به دريا رسيد كى طلبد پارگين .

آنكه به دريا رسيد كى طلبد پارگين .

( مرد كه فردوس ديد كى طلبد خاكدان . . . )