امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٠

آنكس كه داناتر است * بهر آرزو بر تواناتر است .

در خانه اگر كس است يك حرف بس است . * تلقين درس اهل نظر يك اشارت است .

حافظ . در ده اگر كس است دو بانگ بس است . اسب نجيب را يك تازيانه بس است .

اگر اسب تازى است يك تازيانه .

ناصر خسرو .

آدميان را سخنى بس بود * گاو بود كش خله در پس بود .

دهلوى .

آنكس كه از او نيك و بد نيايد * ابرى بود آن كش مطر نباشد .

آنكس كه از او نيك و بد نيايد ابرى بود آن كش مطر نباشد .

ناصر خسرو .

نظير :

در دل دوست بهر حيله رهى بايد كرد * طاعت از دست نيايد گنهى بايد كرد .

آنكس كه بداند و بداند كه بداند * اسب شرف از گنبد گردون بجهاند .

آنكس كه بداند و بداند كه بداند اسب شرف از گنبد گردون بجهاند .

علم بعلم اشرف از علم بسيط است .

آنكس كه بعيب خلق پرداخته است * ز انست كه عيب خويش نشناخته است .

آنكس كه بعيب خلق پرداخته است ز انست كه عيب خويش نشناخته است .

( آنكس كه لواى غيبت افراخته است * او از تن مردگان غذا ساخته است « 1 » و . . . )

آنكس كه بود سايه‌نشين سايه ندارد .

وحيد قزوينى . آنكه خود در كنف حمايت ديگران است ديگرى را حمايت نتواند كرد .

آنكس كه بيك حال بماند خداست

( شاهان ز سنان تو جهانى شد راست * تيغ تو چهل سال ز اعدا كين خواست

گر چشم بدى رسيد آن هم ز قضاست ك . . . )

فريد الدين كاتب .

بر فرودى و تحولات بخت در دورهء حيات همه كس را تواند بود .

آنكس كه چو ما نيست در اين شهر كدام است .

( ميخواره و سرگشته و رنديم و نظرباز . . . )

حافظ . نظير :

ياران همه بدينند من هم بدين ياران .

سعدى .

بر هر كه بنگرى به همين درد مبتلاست .

كلنا علاف .

آنكس كه داناتر است * بهر آرزو بر تواناتر است .

آنكس كه داناتر است بهر آرزو بر تواناتر است .

( چنين گفت . . . ) فردوسى .

نظير : دانائى توانائى است . دانستن توانستن است . هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ .

قرآن كريم سورهء 39 . آيه 12 .

بدانش دل پير برنا بود * توانا بود هركه دانا بود .

فردوسى .

اطلبوا العلم من المهد الى اللحد . حديث . اطلبوا العلم اولو بالصين . حديث . طلب العلم فريضة على كل مؤمن و مؤمنه . حديث . داننده دائم برامش بود . فردوسى . دانا برابر نادان راست نيست . علم كل شيى خير من جهله .

نيست دانا برابر نادان * اين مثل زد خداى در قرآن .

( 1 ) وَ لا يَغْتَبْ بَعْضُكُمْ بَعْضاً أَ يُحِبُّ أَحَدُكُمْ أَنْ يَأْكُلَ لَحْمَ أَخِيهِ . قرآن كريم سورهء 49 ، آيهء 12