امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٣

آن ده و آن گوى ما را كت پسند آيد بدل * گر ببايد زانت خورد وگر ببايد زان شنيد

آن بوى نمانده سنبل پرچين را * در باغ گلى نيست دگر گلچين را

امسال حساب گاو تازى دگر است * گاو آمد و خورد دفتر پارين را .

ظهورى .

نظير : آنكه فيل ميخريد رفت . آن ممه را لولو برد . آن سبو بشكست و آن پيمانه ريخت . قد كان ذاك مرة فاليوم لا . ميدانى . آن آتش فرو نشست . از آن سراى برخاسته‌ايم . آنورق برگشت . آن كاروان كوچ كرد . آن دكان برچيده شد .

آن مصر مملكت كه تو ديدى خراب شد * و آن نيل مكرمت كه شنيدى سراب شد .

خاقانى .

ديگ منه كاتش ما سرد شد .

سعدى .

آن دكان برچيده شد

آن دكان برچيده شد

. رجوع بفقرهء قبل شود .

آن دل مردى كه از زن كم بود * آن دلى باشد كه كم ز اشكم بود .

آن دل مردى كه از زن كم بود آن دلى باشد كه كم ز اشكم بود .

مولوى .

نظير :

كاهلى پيشه كردى اى كمزن * واى مردى كه او كم است از زن .

سنائى .

اى برادر خود بر اين اكسير زن * كم نيايد صدق مرد از صدق زن .

مولوى .

چه مردى بود كز زنى كم بود .

عنصرى .

آن دو خصم از واقعهء خود واقفند * قاضى مسكين چه داند زين دو بند .

آن دو خصم از واقعهء خود واقفند قاضى مسكين چه داند زين دو بند .

مولوى .

اقتباس از حديث نبوى : القاضى جاهل بين العالمين .

آن دو رو به چون بهم هم بر شدند * پس به عشرت جفت يكديگر شدند . خسروى در دشت شد با يوز و باز * آن دو روبه را ز هم افكند باز ماده ميپرسد ز نر كى كامجو * ما كجا با هم رسيم آخر بگو گفت ما را گر بود از كام بهر * در دكان پوستين دوزان شهر .

آن دو رو به چون بهم هم بر شدند پس به عشرت جفت يكديگر شدند . خسروى در دشت شد با يوز و باز آن دو روبه را ز هم افكند باز ماده ميپرسد ز نر كى كامجو ما كجا با هم رسيم آخر بگو گفت ما را گر بود از كام بهر در دكان پوستين دوزان شهر .

عطار .

ندانم در كجا اين قصه ديدم * و يا از قصه‌پردازى شنيدم

كه دو روبه يكى ماده يكى نر * بهم بودند چندى يار و همسر

ملك با خيل تازان شد بنخجير * كشيدند آن دو روبه را به زنجير

چو پيدا گشت آثار جدائى * عيان شد روز ختم آشنائى

يكى مويه‌كنان با جفت خود گفت * كه ديگر در كجا خواهيم شد جفت

جوابش داد آن يك از سر سوز * همانا در دكان پوستين‌دوز .

ايرج ميرزا .

آن دو شاخ گاو اگر خر داشتى * يك شكم در آدمى نگذاشتى .

آن دو شاخ گاو اگر خر داشتى يك شكم در آدمى نگذاشتى .

سعدى .

نظير :

گربه مسكين اگر پر داشتى * تخم گنجشك از زمين برداشتى .

سعدى .

سگ اگر جلد بودى و فربه * يك شكارى نماندى اندر ده .

سنائى .

خدا خر را شناخت شاخش نداد

آن ده و آن گوى ما را كت پسند آيد بدل * گر ببايد زانت خورد وگر ببايد زان شنيد

آن ده و آن گوى ما را كت پسند آيد بدل گر ببايد زانت خورد وگر ببايد زان شنيد

ناصر خسرو .