امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٢

آن دفترها را گاو خورد .

اى بسا تاج و تخت مرجومان « 1 » * لخت لخت از دعاى مظلومان

اى بسا رايت عدو شكنان * سرنگون از دعاى بيوه زنان

اى بسا نيزه‌هاى گنجوران * شاخ شاخ از دعاى رنجوران

اى بسا تيرهاى جباران * تار تار از دعاى غم خواران

اى بسا باد و بوش تكسينان * ترت و مرت از دعاى مسكينان

اى بسا باد و كبر طارم و تيم * زير و بالا ز آب چشم يتيم

اى بسا رفته ملك پر هنران * زار زار از دعاى بىپدران .

سنائى .

آه مظلوم در سحر بيقين * بتر از تير و ناوك و زوبين

در سحرگه دعاى مظلومان * نالهء زار و واى مظلومان

بشكند شير شرزه را گردن * دركش از ظلم خسروا دامن

آنچه در نيم شب كند زالى * نكند چون تو خسروى سالى .

سنائى .

آنخشت بود كه پر توان زد .

آنخشت بود كه پر توان زد .

( لاف از سخن چو در توان زد . . . )

نظامى .

نظير :

در سخن در ببايدت سفتن * ورنه گنگى به از سخن گفتن .

سنائى .

كم گوى و گزيده گوى چون در * تا ز اندك تو جهان شود پر .

نظامى .

يك دسته گل دماغ پرور * از خرمن صد گياه بهتر .

كسى را كه مغزش بود پر شتاب * فراوان سخن باشد و ديرياب .

فردوسى .

حذر كن ز نادان ده مرده گوى * چو دانا يكى گوى و پرورده گوى .

سعدى .

خير الكلام ما قل و دل و لا تمل . المكثار كحاطب الليل . المكثار مهذار . اگر گفتن سيم باشد خاموشى زر است . لو كان الكلام فضة لكان السكوت ذهبا .

نيايد ز گفتار بسيار سود .

فردوسى . اذا تم العقل نقص الكلام . و رجوع به : اگر طوطى زبان ميبست در كام ، شود .

آن خور و آن پوش چو شير و پلنگ * كاورى آن را همه ساله بچنگ .

آن خور و آن پوش چو شير و پلنگ كاورى آن را همه ساله بچنگ .

آن در كه خداى بست نگشايد كس

آن در كه خداى بست نگشايد كس

( رو كاينهء بخت تو نزدايد كس . * روزيت نكاهد و نيفزايد كس

با آنچه كند خداى برنايد كس . . . )

مسعود سعد .

آن دست و آن زبان كه در او نيست نفع خلق * جز چون زبان سوسن و دست چنار نيست .

آن دست و آن زبان كه در او نيست نفع خلق جز چون زبان سوسن و دست چنار نيست .

سنائى .

آن دفترها را گاو خورد .

آن دفترها را گاو خورد .

( . . . . و گاو را قصاب برد )

انتظار نفع پيشين حالا بىجاست . تمثل :

( 1 ) مرجوم بمعنى ملعون است .