امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٢

آلو چو بالو نگردد رنگ برآرد

دشمن دانا بلندت مىكند * بر زمينت مىزند نادان دوست .

اگر عاقل بود خصم تو بهتر * كه با نادان شوى يار و برادر .

دشمن دانا كه غم جان بود * بهتر از آن دوست كه نادان بود

. نظامى .

نگه كن كه داناى ايران چه گفت * بدانگه كه بگشاد راز از نهفت

كه دشمن كه دانا بود به ز دوست * ابا دشمن و دوست دانش نكوست

. فردوسى .

اين مثل زد وزير با بهمن * دوست نادان بتر ز صد دشمن

بشنو اين نكته را كه سخت نكوست * مار به دشمنت كه نادان دوست

. سنائى .

دوستى ابله بتر از دشمنى است * او بهر حيله كه دانى راند نيست

. مولوى .

دانى چرا خروشد ابريشم رباب * از بهر آنكه دايم همكاسهء خر است

. كافى بخارى .

خصم دانا كه دشمن جانست * بهتر از دوستى كه نادان است .

نشست تو با زيركان در مغاك * به است از بهشت و نشست مژاك . « 1 »

فردوسى .

گلى خوشبوى در حمام روزى * رسيد از دست محبوبى بدستم

به دو گفتم كه مشكى يا عبيرى * كه از بوى دلاويز تو مستم

بگفتا من گلى ناچيز بودم * و ليكن مدتى با گل نشستم

كمال هم‌نشين در من اثر كرد * و گرنه من همان خاكم كه هستم

. سعدى .

هليله كو بزفتى خون دل رفت * شود خرماى تر چون با شكر خفت

. امير خسرو .

دورى ز كسى كز او نياسائى به * در صحبت او عمر نفرسائى به

از هم‌نفسى كه رنج دل خواهى برد * حقا كه هزار بار تنهائى به .

ز نادان نيابى بجز بدترى * نگر سوى بيدانشان ننگرى

. فردوسى .

فلا تصحب اخا حمق و اياك و اياه * فكم من جاهل اردى حكيما حين اخاه

و للقلب الى القلب دليل حين يلقاه * و للناس من الناس مقاييس و اشباه

. هركه با رسوا نشيند عاقبت رسوا شود . تنهائى به ز هم‌جالس ( كذا ) بد . قابوسنامه .

المجالسة مؤثره . الوحده خير من جليس السوء . هم‌نشين و همره دانا گزين . اسب و خر را كه پهلوى هم بندند اگر هم‌بو نشوند هم‌خو ميشوند . هركه با رسوا نشيند عاقبت رسوا شود .

التينه تنظر الى التينة فيتغ . هم‌نشينم به بود تا من ازو بهتر شوم . جليس السوء كالقين ان لم يحرق ثوبك دخنه : امان از هم‌كت بد « 2 » . ما الدخان على النار با دل من

( 1 ) مژاك را فرهنگ نويسان نام باغى ساختهء كيكاووس مينويسند و به اين شعر تمثل ميجويند اگر تنها شاهد اين شعر باشد جاى تامل است . ( 2 ) هم‌كت در استعمال متداول بمعنى معاشر و همنشين است .