امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٦٢

تو را ز نان جو خويش چهره كاهى به * كه از شراب حريفان سفله گلنارى .

نظير : هان على الاملس ما لاقى الدبر . و رجوع به : از تو نپرسند درازى . . . ، شود .

تو را بگور من نميگذارند

تو را بگور من نميگذارند

. اگر من ترك واجبى يا ارتكاب محرمى كنم بر تو حرجى نيست .

تو را تا دهان باشد از حرص باز * نيايد به گوش دل از غيب راز .

تو را تا دهان باشد از حرص باز نيايد به گوش دل از غيب راز .

سعدى .

رجوع به : طمع آرد بمردان . . . ، شود .

تو را تيشه دادم كه هيزم شكن * نگفتم كه ديوار مسجد بكن .

تو را تيشه دادم كه هيزم شكن نگفتم كه ديوار مسجد بكن .

سعدى .

تو را چون نباشد غم كار خويش * غم تو ندارد كسى از تو بيش .

تو را چون نباشد غم كار خويش غم تو ندارد كسى از تو بيش .

اسدى .

رجوع به : از تو حركت . . . ، و رجوع به : كس نخارد پشت من . . . شود .

تو را خواسته گرز بهر تن است * ببخش و بدان كاين شب آبستن است

تو را خواسته گرز بهر تن است ببخش و بدان كاين شب آبستن است

( . . . اگر چند باشد شب ديرباز * بر او تيرگى هم نماند دراز

شود روز چون چشمه رخشان شود * جهان چون نگين بدخشان شود . )

فردوسى .

رجوع به : بخور هرچه دارى . . . ، شود .

تو را خورد بسيار بگزايدت * و گر كم‌خورى روز بفزايدت .

تو را خورد بسيار بگزايدت و گر كم‌خورى روز بفزايدت .

فردوسى .

رجوع به : از گلوبنده . . . ، شود .

تو را داد و آنكس كه پيوند تست * دهد نيز آن را كه فرزند تست .

تو را داد و آنكس كه پيوند تست دهد نيز آن را كه فرزند تست .

( نهم گوئى از بهر فرزند چيز * مبر غم كه چيزش بود بىتو نيز .

كسى را جهان‌بان ز بن نافريد * كه از پيش روزى نكردش پديد . . . )

اسدى .

نظير :

فرزند بنده‌ايست خدا را غمش مخور * تو كيستى كه به ز خدا بنده پرورى .

سعدى .

تو را داد فرزند را هم دهد * همانشاخ كز بيخ تو برجهد .

فردوسى .

تو را داد فرزند را هم دهد .

تو را داد فرزند را هم دهد .

( بخور هرچه دارى فزونى بده * تو رنجيده‌اى بهر دشمن منه . . .

همان شاخ كز بيخ تو برجهد . )

فردوسى . رجوع به : مثل قبل شود ، و رجوع به :

بخور هرچه دارى بفردا . . . ، شود .

تو را دشمن اندر جهان خود دل است

تو را دشمن اندر جهان خود دل است

( دلت گر به راه خطا مايل است . . . )

فردوسى .

تو را ديده از بهر آن داده‌اند * كه در ره بسى چاه بنهاده‌اند

تو را ديده از بهر آن داده‌اند كه در ره بسى چاه بنهاده‌اند

( . . . تو را دستواره است بيننده چشم * بود لغزش پا ز لغزنده چشم . )

حضرت اديب .

تو را ز حكمت يونان جز اين چه شد حاصل * كه شبهه كردى در محكمات قرآنى تو نفس علم شو از نقش علم دست بشوى * كه نفس علم قديم است و نقش او فانى .

تو را ز حكمت يونان جز اين چه شد حاصل كه شبهه كردى در محكمات قرآنى تو نفس علم شو از نقش علم دست بشوى كه نفس علم قديم است و نقش او فانى .

قاآنى .

تو را ز نان جو خويش چهره كاهى به * كه از شراب حريفان سفله گلنارى .

تو را ز نان جو خويش چهره كاهى به كه از شراب حريفان سفله گلنارى .

اميدى رازى .

نظير :

ميخورى تو گرچه الوان نعمت اندر خوان كس * نان شاخل بهتر آيد گر خورى بر خوان خويش .

خاقانى . و رجوع به : طمع آرد بمردان . . . ، و رجوع به : كهن جامهء . . . ، شود .