امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٥٦

تو از مشك بويش نگه كن نه رنگ * كه در گرچه كوچك بها بين نه سنگ .

توانگر شود هركه خشنود گشت * دل آزور خانهء دود گشت .

توانگر شود هركه خشنود گشت دل آزور خانهء دود گشت .

فردوسى .

رجوع به : در اين بازار اگر سوديست . . . ، شود .

توانگر كجا سخت باشد به چيز * فرومايه‌تر شد ز درويش نيز .

توانگر كجا سخت باشد به چيز فرومايه‌تر شد ز درويش نيز .

فردوسى .

شد مخفف شود است . رجوع به : السخى لا يدخل . . . ، شود .

توانگر كه او را نه پوشش نه خورد * چه او و چه درويش با گرم و درد .

توانگر كه او را نه پوشش نه خورد چه او و چه درويش با گرم و درد .

اسدى . رجوع به : بخور هرچه دارى بفردا . . . ، شود .

توانگر گرش از دهش بهره نيست * همان زرش را ارج خرمهره نيست .

توانگر گرش از دهش بهره نيست همان زرش را ارج خرمهره نيست .

حضرت اديب . رجوع به : السخى لا يدخل . . . ، شود .

توانگرى بدل است نه بمال و بزرگى بعقل است نه بسال

توانگرى بدل است نه بمال و بزرگى بعقل است نه بسال

.

توانگرى بقناعت است نه به بضاعت .

توانگرى بقناعت است نه به بضاعت .

سعدى . رجوع به : قناعت توانگر كند . . . ، شود .

توانگرى بهنر است نه بمال

توانگرى بهنر است نه بمال

. سعدى . رجوع به : اندر جهان چو بىهنرى . . . ، شود .

توانگرى بىنيازى است

توانگرى بىنيازى است

. نياز بمعنى احتياج است . و مراد مثل آنكه غنا در كاستن حاجات باشد .

تو آنگه دانشى باشى كه دانى * كه از درياى جهلت نيست معبر .

تو آنگه دانشى باشى كه دانى كه از درياى جهلت نيست معبر .

ناصر خسرو .

رجوع به : العجز عن درك الادراك . . . ، شود .

توانم آنكه نيازارم اندرون كسى * حسود را چكنم كو ز خود برنج در است

توانم آنكه نيازارم اندرون كسى حسود را چكنم كو ز خود برنج در است

( . . . بمير تا برهى اى حسود كين رنجى است * كه از مشقت آن جز بمرگ نتوان رست . )

سعدى .

رجوع به : اگر حسود نباشد . . . ، شود .

تو آن‌ور جو من اين‌ور جو

تو آن‌ور جو من اين‌ور جو

. ور در تداول عوام بمعنى طرف و سمت است .

نظير : تو سى خودت من سى خودم . تو بخير ما بسلامت . هذا فِراقُ بَيْنِي وَ بَيْنِكَ . قرآن كريم . سورهء 18 . آيهء 77 .

تو از برد باران بدل ترس دار * كه از تند در كين بتر بردبار .

تو از برد باران بدل ترس دار كه از تند در كين بتر بردبار .

اسدى .

رجوع به : اتقوا من غضب الحليم . . . ، شود .

تو از پيش آماج آنكس بجه * كه سوفار بنهاده دارد بزه .

تو از پيش آماج آنكس بجه كه سوفار بنهاده دارد بزه .

حضرت اديب .

تو از تيرگى روشنائى مجوى * كه با آتش آب اندر آرى بجوى .

تو از تيرگى روشنائى مجوى كه با آتش آب اندر آرى بجوى .

فردوسى .

رجوع به : از مار نزايد جز . . . ، شود .

تو از عالم همان اسمى شنيدى * بيا برگو كه از عالم چه ديدى .

تو از عالم همان اسمى شنيدى بيا برگو كه از عالم چه ديدى .

شبسترى .

رجوع به : پشه كى داند كه اين . . . ، شود .

تو از مرگ خود هيچ غمگين مشو * كه اندر جهان اين سخن نيست نو .

تو از مرگ خود هيچ غمگين مشو كه اندر جهان اين سخن نيست نو .

فردوسى .

تو از مشك بويش نگه كن نه رنگ * كه در گرچه كوچك بها بين نه سنگ .

تو از مشك بويش نگه كن نه رنگ كه در گرچه كوچك بها بين نه سنگ .

اسدى .