امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٤٦

تزكية المرء نفسه قبيح

ترك و ايرانى و عرابى و كرد * هركه عادلتر است دست او برد .

ترك و ايرانى و عرابى و كرد هركه عادلتر است دست او برد .

سنائى .

رجوع به : طالب شاه عادل . . . و رجوع به : اسكندر رومى را . . . ، شود .

ترك و حديث دوستى قصهء آب و آتش است

( . . . گرگ بگله آشنا مىشود اين نمىشود . )

رجوع به : اترك التروك . . . ، شود .

تركى تو ( يا ) ترك است نه دوغ تركمانى

. تمثل :

گويند بگوى ترك تركت * تا باز رهى ز پاسبانى

ترك چو تو ترك نبود آسان * تركى تو نه دوغ تركمانى .

سنائى .

نظير : فلان است نه برگ چغندر .

تركى را بده راه نمىدادند گفت تير و تركش مرا بخانهء رئيس بريد ( يا ) بخانهء كدخدا بريد .

نظير :

طلب الابلق العقوق فلما * لم يجده اراد بيض الانوق

تركى كردن

. رجوع به : اترك التروك . . . ، شود .

تر مزاجى مگرد در سقلاب * خشك مغزى مپوى در تاتار .

تر مزاجى مگرد در سقلاب خشك مغزى مپوى در تاتار .

سنائى .

ترمزش را بپيچ

. كلمهء ترمز گويا روسى باشد و مراد از تعبير مثلى باستهزا ، خشم مگير

ترمزش را پيچيدن

. با تهديد و تخويفى او را از كارى بازداشتن .

ترنجيده دام اين خم نيلگون * نهان كرده دارد به خاك اندرون .

ترنجيده دام اين خم نيلگون نهان كرده دارد به خاك اندرون .

حضرت اديب .

ترند هفت بچه مىگذارد يكيش بلبل است

. ترند در تداول مردمان اصفهان سيره باشد . رجوع به بلبل هفت بچه . . . ، شود .

تر و خشك باهم مىسوزند

. رجوع به : آتش كه به پيشه افتاد . . . ، شود .

تره بتخمش مىرود حسنى ببابا

. حسنى مصغر نام حسن است . نظير : سو بسو ميرود چغندر پى كونه . رجوع به : چنان بود پدرى . . . ، شود .

تره بنان نرسيدن

. بىبرگ و نوا بودن .

تمثل :

بنان نارسيده مرا تره پس او * عزيزى دگر نيز مهمان فرستد .

انورى .

شاعرى نيست پيشه‌اى كه از آن * رسدت نان بتره تره بدوغ .

ابن يمين .

تره خريدم قاتق نانم بشد قاتل جانم شد

. قاتق كلمهء تركى و به معناى نان خورش و بشد مخفف بشود است . ناسزائى را بركشيدم و او بجاى من بدى و ناسپاسى كرد .

تره در كوه بريان است

. نظير : جائى كه گوشت نيست چغندر پهلوان است . در بيابان لنگه كفش كهنه نعمت خداست .

تزاحم الايدى فى الطعام بركة

. على عليه السلام . بسيارى دست‌ها بر خوان مايهء گوالش و افزونى باشد . نظير : تنهاخور برادر شيطانست .

تزكية المرء نفسه قبيح

. نظير : ستودن خود پنبه جاويدن است .