امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٤٢

تخم دزد شتر دزد مىشود

تحمل درويشى بهتر از تحمل بذل از ناكسان كه در اين ( عز ) قناعت است

تحمل درويشى بهتر از تحمل بذل از ناكسان كه در اين ( عز ) قناعت است

و در آن خوارى ( قبول منت . ) منسوب باسكندر . نقل از تاريخ گزيده .

تخته از سر گرفتن

تخته از سر گرفتن

. كارى مانند درس و مشق خط و غيره را به علت غلط و خبطى از نو و دوباره كردن . تمثل :

نقل ارواح گشته نقل از تو * تخته از سر گرفته عقل از تو .

سنائى .

تخته بر سر استاد زدن

تخته بر سر استاد زدن

. بيشتر ، بطعنه و طنز ، از استاد خود بهتر عملى بد را دانستن

تخففوا تلحقوا

تخففوا تلحقوا

. على عليه السلام . رجوع به : آسوده كسى كه . . . ، شود .

تخلف علت از معلول محال است

تخلف علت از معلول محال است

. قاعدهء فلسفى است كه گويد معلول هميشه متلازم با علت خود باشد .

تخم اگر جو بود جو آرد بر * بچه سنجاب زايد از سنجاب .

تخم اگر جو بود جو آرد بر بچه سنجاب زايد از سنجاب .

ناصر خسرو .

رجوع به : از مار نزايد . . . ، شود .

تخم بد در زمين نيك چه سود .

تخم بد در زمين نيك چه سود .

( بد شد آخر چو اصل او بد بود . . . )

مكتبى .

رجوع به : از مار نزايد . . . ، شود .

تخم بدى تا توان خود مكار * چو كارى همان بردهد روزگار .

تخم بدى تا توان خود مكار چو كارى همان بردهد روزگار .

( چنين داد پاسخ كه آمد نشان * ز گفتار آن نامور سركشان

كه . . . )

فردوسى . رجوع به : از مكافات . . . ، شود .

تخم تا در زمين نماند سه ماه * بر از او كى خورى بخرمنگاه تا زمستان بسى نياسايد * در بهاران جهان نيارايد .

تخم تا در زمين نماند سه ماه بر از او كى خورى بخرمنگاه تا زمستان بسى نياسايد در بهاران جهان نيارايد .

سنائى .

رجوع به : الامور مرهونة . . . ، شود .

تخم چون در شوره‌كارى ضايع و بىبر شود

تخم چون در شوره‌كارى ضايع و بىبر شود

( نعت‌گوئى جز بنام او سخن ضايع شود . . . )

عنصرى . رجوع به از مار نزايد . . . ، شود .

تخم چون نيك بود نيك پديد آيد بر .

تخم چون نيك بود نيك پديد آيد بر .

( مير همچون پدر آمد بسرشت و بنهاد . . . )

فرخى . رجوع به : چنان بود پدرى كش چنين . . . ، شود .

تخم در شوره افشاندن

تخم در شوره افشاندن

. رنجى نه در جاى خويش بردن .

تمثل :

نعت‌گوئى جز بنام او سخن ضايع شود * تخم چون در شوره‌كارى ضايع و بىبر شود .

عنصرى .

چه آن پندى كه من بر تو بخوانم * چه آن تخمى كه در شوره فشانم .

ويس و رامين

يكى گفت ضايع چرا ميكنى عمر * چگونه كسى تخم در شوره كارد .

ابن يمين .

باران كه در لطافت طبعش خلاف نيست * در باغ لاله رويد و در شوره‌زار خس .

سعدى .

تخم دزد شتر دزد مىشود

تخم دزد شتر دزد مىشود

. پسرى در خردسالى تخم مرغى دزديده بمادر آورد .

مادر او را بنواخت و كردهء او بستود . پسر چون به حد رشد و مردى رسيد شترى بسرقت برد .

عوانان شحنهء او را بگرفتند و پادشاه امر به كشتن او فرمود . پسر هنگام مرگ از جلاد التماس