امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٤١

تحصيل حاصل محال است

تباذلوا تحابو او تهادوا تذهب الاحن و السخايم

تباذلوا تحابو او تهادوا تذهب الاحن و السخايم

. رجوع به از دست دوست . . . شود .

تباهى و هستيست زير سپهر * بر اين مىرود گردش ماه و مهر .

تباهى و هستيست زير سپهر بر اين مىرود گردش ماه و مهر .

حضرت اديب .

تب تند زود عرقش مىآيد

تب تند زود عرقش مىآيد

. دوستى و عشق‌هاى سوزان غالبا به زودى با سردى و يا دشمنى بدل شود .

تبر را داده ( يا ) تبر را گم كرده پى سوزن مىرود ( يا ) سوزن مىخرد

تبر را داده ( يا ) تبر را گم كرده پى سوزن مىرود ( يا ) سوزن مىخرد

. تمثل :

صحبت او مخر و عمر مده زيرا * جز كه نادان نخرد كس بتبر سوزن .

ناصر خسرو .

چونكه در اين چاه چو نادان بباد * داده تبر در طلب سوزنم .

ناصر خسرو .

رجوع به : خر دادن و خيار ستدن ، شود .

تبرك از در قاضى چو بازآوردى * ديانت از در ديگر برون رود ناچار .

تبرك از در قاضى چو بازآوردى ديانت از در ديگر برون رود ناچار .

سعدى .

رجوع به : زاهد كه درم . . . ، شود .

تبنك ار كج نهد كسى بىشك * ريخته كج برآيد از تبنك « 1 » .

تبنك ار كج نهد كسى بىشك ريخته كج برآيد از تبنك « 1 » .

عنصرى .

تبه گردد از بىشبانى رمه .

تبه گردد از بىشبانى رمه .

( همى راست گويند لشگر همه . . . )

فردوسى .

رجوع به : چو شه شد سپه . . . ، شود .

تپالهء گاو است نه بو دارد نه خاصيت ( يا ) نه بو دارد نه سو

تپالهء گاو است نه بو دارد نه خاصيت ( يا ) نه بو دارد نه سو

. نظير : ما انت بحية و لا سيه ، ما انت بلحمة و لا ستاه .

تپهء پاك نگذاشته است

تپهء پاك نگذاشته است

. رجوع بدرهء پاك نگذاشته است ، شود .

تجربت عقل مستضاد بود .

تجربت عقل مستضاد بود .

( كون بىتجربت فساد بود . . . )

سنائى .

تجرى الرياح بما لا تشتهى السفن

تجرى الرياح بما لا تشتهى السفن

( ما كل ما يتمنى المرء يدركه . . . )

رجوع به :

اذا جاء القضا . . . ، شود .

تجمل امروز احتياج فرداست

تجمل امروز احتياج فرداست

. اين مثل از زبانهاى اروپائى ترجمه و متداول شده است .

تجملت تبغلت و ان عشت تفيلت .

تجملت تبغلت و ان عشت تفيلت .

( . . . لك التسع من الثمن و للكل تملكت . )

نظير :

پار بودى قطبك و امسال گشتى قطب دين * سال ديگر گر بمانى قطب دين حيدر شوى .

تحصيل حاصل محال است

تحصيل حاصل محال است

. تمثل .

گفتن دعاى زلف تو تحصيل حاصل است * با خضر كس نگفت كه عمرت دراز باد .

الهى .

ما پى تحصيل يار و يار در دل بوده است * حاصل تحصيل ما تحصيل حاصل بوده است .

بود در ذات حق انديشه باطل * محال محض دان تحصيل حاصل .

شبسترى .

نظير :

كى توان كرد ظرف پر را پر .

سنائى .

انائى كه پرشد دگر كى پرد .

سعدى .


( 1 ) تبنك بضم اول و فتح ثالث دريچه زرگرى و صفارى را گويند و آن قالبى باشد كه زر و سيم گداخته در آن ريزند . برهان .