امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٣٠

تا توانى زندگانى آنچنان كن با همه * بشنو از من اين نصيحت ياد بادا از منت

نظير :

تا نپرسندت مگو از هيچ باب * تا نخوانندت مرو بر هيچ در .

رجوع به : اگر طوطى . . . ، شود .

تا تنور گرم است نان دربند ( يا ) تا تنور گرم است نان توان بست ، ( يا ) بايد نان بست .

تا تنور گرم است نان دربند ( يا ) تا تنور گرم است نان توان بست ، ( يا ) بايد نان بست .

تا اسباب و وسائل هست بايد در برآمدن مقصود كوشيد .

تمثل :

ابر بىآب چند باشى چند * گرم دارى تنور نان دربند .

نظامى .

هوائى معتدل چون خوش نخنديم * تنورى گرم چون نان درنبنديم .

نظامى .

عروسى ديد زيبا جان در او بست * تنورى گرم حالى نان در او بست .

نظامى .

تيز بازارى عدلت چو فلك ديد بعدل * گفت در بند فطيرى تو كه گرم است تنور

سلمان ساوجى .

رجوع به : ايكه دستت ميرسد . . . ، شود .

تا توانستم ندانستم و چون دانستم نتوانستم

تا توانستم ندانستم و چون دانستم نتوانستم

. خواجه عبد اللّه انصارى .

رجوع به : ايكه دستت ميرسد . . . ، شود .

تا توانستم ندانستم چه سود * چونكه دانستم توانستم نبود .

تا توانستم ندانستم چه سود چونكه دانستم توانستم نبود .

نظير : در جوانى مستى در پيرى سستى پس خدا را كى پرستى . خواجه عبد اللّه انصارى .

تا توانستى ربودى چون عقاب * چون شدى عاجز گرفتى كركسى فاسقى بودى بوقت دسترس * پارسا گشتى كنون در مفلسى .

تا توانستى ربودى چون عقاب چون شدى عاجز گرفتى كركسى فاسقى بودى بوقت دسترس پارسا گشتى كنون در مفلسى .

ناصر خسرو .

رجوع به : الان قد ندمت ، و رجوع به : اگر لوطى نگويد . . . ، شود .

تا توانى پا منه اندر فراق * ابغض الاشياء عندى الطلاق .

تا توانى پا منه اندر فراق ابغض الاشياء عندى الطلاق .

مولوى . اقتباس از حديث : ما خلق اللّه شيئا على وجه الارض احب من العتاق و لا خلق شيئا على وجه الارض ابغض من الطلاق نظير :

تو براى وصل كردن آمدى * نى براى فصل كردن آمدى .

مولوى .

و رجوع به : ابغض الاشياء . . . ، شود .

تا توانى پرده كس را مدر * تا ندرد پرده‌ات را پرده‌در .

تا توانى پرده كس را مدر تا ندرد پرده‌ات را پرده‌در .

رجوع به : به پردهء كس را مدر . . . ، شود .

تا توانى با سه كس سودا مكن مال جدم لا تكلم چوق دمه

تا توانى با سه كس سودا مكن مال جدم لا تكلم چوق دمه

. مثلى عاميانه است كه گويد : از سوداى با سادات علوى كه مال هركس را توانند از بابت خمس تصرف كنند و علما كه جاهل را بر آنان بحثى نيست و تركان كه چماق و زور قويترين دليل آنانست پرهيز كن .

تا توانى درون كس مخراش * كاندرين راه خارها باشد كار درويش مستمند برآر * كه تو را نيز كارها باشد .

تا توانى درون كس مخراش كاندرين راه خارها باشد كار درويش مستمند برآر كه تو را نيز كارها باشد .

سعدى .

تا توانى دلى بدست آور .

تا توانى دلى بدست آور .

( . . . دل شكستن هنر نمىباشد . )

تا توانى زندگانى آنچنان كن با همه * بشنو از من اين نصيحت ياد بادا از منت

تا توانى زندگانى آنچنان كن با همه بشنو از من اين نصيحت ياد بادا از منت