امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٨

آفتاب سر ديوار است ، آفتاب لب بام است

آفتاب پهن بود كه فلان كار شد

آفتاب پهن بود كه فلان كار شد

. مدتى دراز است اين امر اتفاق افتاده است .

آفتاب تا سايه نگذاشتن ، آفتاب را تا سايه نگذاشتن

آفتاب تا سايه نگذاشتن ، آفتاب را تا سايه نگذاشتن

. شتاب كردن ، مهلت ندادن . مثال : آنچه از او مىبايد ستد مبلغ آن بنويسد و بعبدوس دهد تا ويرا بدرگاه آرند و آفتاب تا سايه نگذارند . تا آنگاه كه مال بدهد . ابو الفضل بيهقى . رجوع به آب در دست دارى مخور ، شود .

آفتاب در ملكش غروب نميكند

آفتاب در ملكش غروب نميكند

. شرق و غرب زمين در حيطهء تصرف اوست .

نظير : قاف تا قاف . ازين قيروان تا بدان قيروان . از حلب تا كاشغر ميدان سلطان سنجر است .

آفتاب را به گل نتوان اندود

آفتاب را به گل نتوان اندود

. راستى و حقيقتى را بدروغ و باطلى نتوان مستور داشت . تمثل :

با دوست بگرمابه درم خلوت بود * و آن روى چو گل با گل حمام آلود

گفتا دگر اين روى كسى دارد دوست * گفتم به گل آفتاب نتوان اندود

. سعدى .

كسى كو با من اندر علم حكمت همسرى جويد * هميخواهد كه گل بر آفتاب روشن اندايد

. ناصر خسرو

اى راه تو صحراى امل پيمودن * تا چند بر آفتاب گل اندودن

. حافظ .

كه تاند كه خورشيد روشن بلاى * بيندايد اى مرد ناسخته لاى

. حضرت اديب .

نظير : يُرِيدُونَ لِيُطْفِؤُا نُورَ اللَّهِ بِأَفْواهِهِمْ وَ اللَّهُ مُتِمُّ نُورِهِ وَ لَوْ كَرِهَ الْكافِرُونَ . قرآن كريم . سورهء 61 : آيهء 8

چراغى را كه ايزد برفروزد * هر آن كش پف كند ريشش بسوزد

.

آنكه بر شمع خدا آرد پفو * شمع كى سوزد بسوزد پوز او

. مولوى .

هركه در سر چراغ دين افروخت * سبلت پف كنانش پاك بسوخت

. سنائى .

بيضاء لا يدجى سناها العظلم .

آفتاب سر ديوار است ، آفتاب لب بام است

آفتاب سر ديوار است ، آفتاب لب بام است

. بغايت پير و از اينرو مرگش نزديك است . تمثل :

وقت است اگر چو سايه نشيند بگوشهء * زان كافتاب بر سر ديوار ديدمش

. ابن يمين .

بر لب بام آمد آن مه گفت بايد مردنت * كافتاب عمرت اينك بر لب بام آمده است

. سيمى .

تو خورشيدى و خورشيد جوانى * ز عشقت بر سر ديوار دارم

. عمادى .

ماه من بهر خدا بيش مرو بر لب بام * كافتاب من بيچاره به ديوار آمد

. امير خسرو .

در هر دلى كه پرتو خورشيد عشق گشت * خورشيد عقل بر سر ديوار ميرود

. عمادى .

از سر كويش بحسرت وقت رفتن آفتاب * آفتاب عمر خود را بر سر ديوار ديد

. امير خسرو .