امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٢٢

پيش از آنكه دشمن بر تو شام خورد * تو بر وى چاشت خور .

چو شاهين بازماند از پريدن * ز گنجشگش لگد بايد چشيدن .

و رجوع به : نزيبد مرا با جوانان چميد . . . ، شود .

پيزر بپالان كسى گذاشتن

. پيزر ، بردى و لوخ باشد كه عرب آن را حفا خواند و معنى مثل ، به قصد فريب ، كسى را تجليل و تبجيل كردن است . نظير : سبزى پاك كردن .

پى شاخ شد گوش بر باد داد .

( چو بركنده شد گوش خر از بنه * جهيد همچو آتش ز آتش‌زنه

گريزيد و تيزيد و شد همچو باد . . . )

حضرت اديب . رجوع به : مسكين خرك آرزوى دم كرد ، شود .

پيش آفتاب ذره كجا در حساب آيد

. ابو الفضل بيهقى . رجوع به : اين الثرى . . ، شود .

پيشانى

. شوخى و بيشرمى . مثال :

روى وعظى كه در پريشانيست * عين شوخى و محض پيشانى است .

اوحدى .

مه كه از روى تواضع ننهد پيشانى * پيش روى تو زهى روى و زهى پيشانى .

قطران .

سر خود را نميدانم سزاى سجدهء اين در * و ليكن ميكنم حاصل من اين منصب به پيشانى .

سلمان ساوجى

غمزه و چشم تو شوخند ولى آمده‌اند * ابروان تو به پيشانى از ايشان بر سر .

سلمان ساوجى

گرچه شوخيست اين و پيشانى * تو بنه عذر اين پريشانى .

اوحدى .

پيشانى پلنگ خاريدن

. تمثل :

خواهى كه كينش جوئى از بهر آزمون * پيشانى پلنگ و كف اژدها بخار .

قطران .

رجوع به : كام شير . . . ، شود .

پيشانى شير خاريدن

. تمثل :

قوت پشه ندارى چنگ با پيلان مزن * همدل مورى نهء پيشانى شيران مخار .

جمال الدين عبد الرزاق .

شير دلانند در اين مرغزار * بگذر و پيشانى شيران مخار .

خواجو .

جبهه ميخارد به ناخن شير خواب‌آلوده را * آنكه كاوش مىكند با سينهء افكار ما .

صائب .

رجوع به : كام شير خاريدن ، شود .

پيشانى ! مرا كجا مىنشانى ؟

( . . روى تخت زرمى نشانى يا بخاكستر مىنشانى . )

پيش از آب موزه كشيدن

. رجوع به : چاه نكنده . . . ، شود .

پيش از آخوند منبر مرو .

رجوع به : پيش از استاد . . . ، شود .

پيش از آن كت اجل كند در خواب * خويشتن را بزندگى درياب .

پيش از آن كت اجل كند در خواب خويشتن را بزندگى درياب .

اوحدى .

رجوع به : از امروز كارى بفردا . . . ، شود .

پيش از آنكه دشمن بر تو شام خورد * تو بر وى چاشت خور .

پيش از آنكه دشمن بر تو شام خورد تو بر وى چاشت خور .

در جنگ بر دشمن سبق بايد گرفت . تمثل : اما چون در كارزار باشى آنجا سستى و درنگ شرط نباشد چنان كن كه پيش از آنكه خصم بر تو شام خورد تو چاشت خورده باشى بر او . از قابوسنامه . تدبير شام ميكنيم كه