امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥١٥

پوستين بگازر دادن

پندم چه دهى نخست خود را محكم كمرى ز بند در بند چون خود نكنى چنان كه گوئى پند تو بود دروغ و ترفند .

ناصر خسرو .

رجوع به : آه از اين واعظان منبركوب . . . ، شود .

. از رباعى ذيل فرخى چنان مشهود است كه در قديم مثلى بدين صورت يا نزديك به آن بوده است :

صد ره گفتم كه با من از عهد خجند ( كذا ) * تا من به تو باشم از جهانى خرسند

اين پند تو را نيامد آن روز پسند * هين خيز و دهل زن چو بنپذيرى پند .

فرخى .

پند و وعظ از كسى درست آيد كه بكردار خوب و چست آيد

( . . . واعظى خود كن آنچه ميگوئى * نكنى دردسر چه ميجوئى

جاى پيغمبر و رسول خداى * چو نشينى بايست بر يك جاى

راست گوئى براستكارى كوش * اين سخن را ز راستان بنيوش . )

اوحدى .

رجوع به : آه از اين واعظان . . . ، شود .

. نقل از قرة العيون . نظير : فَسَتَذْكُرُونَ ما أَقُولُ لَكُمْ .

قرآن كريم . سورهء 40 . آيهء 47 .

پور تو فردا بگريد بر سر گور تو زار گر تو امروز از دليرى همسرى با پور زال .

معزى .

رجوع به : از مرگ خود . . . ، شود .

. صريح و بىپرده . تمثل : و اميد همگان بخواجهء بزرگست زنهار زنهار ، تا اين تدبير خطا را به زودى دريابد و پوست باز كرده بنويسد . ابو الفضل بيهقى .

. رجوع به : آهوى ناگرفته مىبخشد ، شود .

. براى پيشرفت مقصدى نيك يا بد نهايت ابرام كردن .

نظير :

شوم با آن صنم چندى بكوشم * ز بىشرمى يكى جوشن بپوشم .

ويس و رامين .

. با همهء ضعف و ناتوانى بر چون توئى يا اوئى فايق است .

. از سيرت و سان پيشين بازگشتن . تمثل :

باشكونه كرده عالم پوستين * رادمردان بندگان را گشته رام .

ناصر خسرو .

رئيس متين را چو بينى بگوى * كه گرد فضولى بسى مىتنى

مكن پوستين باشگونه مكن * كه در پوستين خودم افكنى .

انورى .

بانگ برزد عزت حق كاى صفى * تو نميدانى ز اصرار خفى

پوستين را باژگونه گر كنم * كوه را از بيخ و از بن بركنم .

مولوى .

. بهلاك و تباهى و تلف دادن .