امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٩٦

پا ز حد خويشتن بيرون نمىبايد نهاد .

بهر پاس است مار بر سر گنج * نز پى آنكه گيرد از وى خنج .

سنائى .

پا را به اندازه گليم دراز كن

پا را به اندازه گليم دراز كن

. رجوع به : پايت را باندازهء . . . ، شود .

پا ربودى قطبك و امسال گشتى قطب دين * سال ديگر گر بمانى قطب دين حيدر شوى .

پا ربودى قطبك و امسال گشتى قطب دين سال ديگر گر بمانى قطب دين حيدر شوى .

رجوع به : تجملت تبغلت . . . ، شود .

پاردم سائيده

پاردم سائيده

. پاردم دوالى از ساز اسب باشد كه به زير دم افتد « 1 » : معاشرت‌هاى سوء فراوان كرده . به كارهاى زشت بسيار پرداخته است .

تمثل :

همانا گرگ باران‌ديده باشى * تو خيلى پاردم سائيده باشى .

ايرج ميرزا .

پارسا باش و نسبت از خود كن پارسازادگى ادب نبود

پارسا باش و نسبت از خود كن پارسازادگى ادب نبود

. نقل از قرة العيون رجوع به : آنجا كه بزرگ بايدت . . . ، شود .

پارسازادگى ادب نبود

پارسازادگى ادب نبود

. رجوع به : آنجا كه بزرگ بايدت بود ، شود .

پارسال دوست امسال آشنا

پارسال دوست امسال آشنا

. اين مثل را به صورت مضبوط امروز بمزاح بدوست يا آشنائى كه مدتى دراز غيبت كرده است درگاه ديدار گويند و اصل مثل پار دوست يا دى دوست و امسال يا اكنون ناآشنا يا ناشنا بوده است . تمثل :

دى همه او بوده‌اى او بودهء امروز چون دورى از او * ناجوانمردى بود دى دوست و اكنون ناشنا .

سنائى .

پارسايى را كم آزاريست جفت * شخص دين را آن شمالست اين يمين .

پارسايى را كم آزاريست جفت شخص دين را آن شمالست اين يمين .

ناصر خسرو . رجوع به : مى بخور منبر بسوزان . . . ، شود .

پا روى حق گذاشتن

پا روى حق گذاشتن

. انكار حقيقى يا دربايستى كردن .

پا روى دم مار نهادن

پا روى دم مار نهادن

. تمثل :

نكردى مشورت با ما در اين كار * نهادى پاى بر دنبال گز مار .

نزارى قهستانى .

رجوع به كام شير خاريدن ، شود .

پارهء بزرگش ، يا ، تكهء بزرگش گوشش بود ، يا ، گوشش شد

پارهء بزرگش ، يا ، تكهء بزرگش گوشش بود ، يا ، گوشش شد

. تمثل : لباس وجود بر پيلان چنان مخرق و ممزق كردند كه بزرگتر از پيلان گوش بود . زيدرى ؟

پا ز حد خويشتن بيرون نمىبايد نهاد .

پا ز حد خويشتن بيرون نمىبايد نهاد .

( گر نهادى پيش از اين اكنون


( 1 ) اگر ريش خواجه ببرند پاك * رسنگر بخرد به بسيار چيز كه تا پاردم سازد از بهر آنك * بود پاردم بر گذرگاه تيز . سنائى . گر همچو بحر موج زند رزمگه به خون * مر بارهء ترا نرسد تا بپاردم . مسعود سعد . شاه عالم چون برزم ان سپاه آورد روى * اسبشان را در هزيمت پاردم گردد عنان . معزى . صوفى شهر بين كه چون لقمهء شبهه مىخورد * پاردمش دراز باد اين حيوان خوش علف . حافظ .