امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٩١

بينديش از آن خر كه بر چوب منبر * همى پاى كوبد بالحان قارى .

آنكه مرد دها و تلبيس است * او نه خال و نه عم كه ابليس است .

سنائى .

بيگانه دزد را بكمين ميتوان گرفت * نتوان رهيد ز آفت دزدى كه آشناست .

بيگانه دزد را بكمين ميتوان گرفت نتوان رهيد ز آفت دزدى كه آشناست .

پروين .

بىگريهء زار در جهان كيست .

بىگريهء زار در جهان كيست .

( هرجا كه نشست زار بگريست . . . )

امير خسرو .

بىگنه را بعفو حاجت نيست

بىگنه را بعفو حاجت نيست

( عفو كردن پس از گناه بود . . . )

ابن يمين .

رجوع به : احسن الى من اسا ، شود .

بىگوهر گوهرى ز گوهر نشود

بىگوهر گوهرى ز گوهر نشود

( زن زن ز وفا شود ز زيور نشود * سر سر ز خرد شود ز افسر نشود . . .

سگ را سگى از قلاده كمتر نشود . )

سنائى . نظير : جهود هم بسيار پول دارد . سگ كه چاق شد قورمه‌اش نمىكنند .

بيلش هزار من آب برميدارد

بيلش هزار من آب برميدارد

. بسيار معتبر يا متمول است .

بيمار است راى مرد بيمار .

بيمار است راى مرد بيمار .

( نشايد كرد خود را چارهء كار * كه . . . )

نظامى .

رجوع به : رأى العليل . . . ، شود .

بيمار تيمار ميخواهد

بيمار تيمار ميخواهد

. ناتندرست و ناخوش مزاج را پرستار و دارو و خورش بايد .

بيمار عشق را بطبيب احتياج نيست

بيمار عشق را بطبيب احتياج نيست

.

بيمار مشتهى به صحت نزديكتر از تن درست بىاشتها كه آن صحت مىافزايد و اين رنج

بيمار مشتهى به صحت نزديكتر از تن درست بىاشتها كه آن صحت مىافزايد و اين رنج

. از اقوال منسوب بجالينوس ، نقل از تاريخ گزيده .

بيمارى به از بيكارى

بيمارى به از بيكارى

. مثل بيگارى به كه بيكارى را گاهى بر سبيل گزافه و اغراق بدينصورت گويند .

بيماريكه تيماردار دارد طبيبش ناخوانده آيد

بيماريكه تيماردار دارد طبيبش ناخوانده آيد

. تمثل :

مثل زنند كه آيد طبيب ناخوانده * چون تندرستى تيمار دارد از بيمار .

ابو حنيفه اسكافى .

بيمايه فطير است

بيمايه فطير است

. رجوع به : ارزان خرى . . . شود .

بىمگس هرگز نماند عنكبوت .

بىمگس هرگز نماند عنكبوت .

( رزق را روزىرسان پر ميدهد . . . )

صائب .

بىمى خمار كردن

بىمى خمار كردن

. بىرسانيدن لذتى المى را سبب شدن . بىراحتى رنجى رسانيدن .

تمثل :

از بس شمار بوسه كه دوش آن نگار كرد * با روزگار كار من اندر شمار كرد

ديدم شمار و بوسه نديدم همى به چشم * بى مى مرا از آنچه نديدم خمار كرد .

فرخى .

بىناخن

بىناخن

. آنكه از حق ديگران حتى مقدارى اندك را نيز ندهد .

بين الاحباب تسقط الاداب

بين الاحباب تسقط الاداب

. نظير : من الادب ترك الادب . ( اى بين الاخوان ) « 1 »

بين دو پلاس بر زمين است

بين دو پلاس بر زمين است

. رجوع به : از اين‌جا مانده . . . ، شود .

بينديش از آن خر كه بر چوب منبر * همى پاى كوبد بالحان قارى .

بينديش از آن خر كه بر چوب منبر همى پاى كوبد بالحان قارى .

( 1 ) L'Amitie ? passe le gant .