امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٨٤

بىچشم‌ورو

كه نادان نه با خويشتن كرد بد * بيكباره آتش در آفاق زد .

حضرت اديب .

رجوع به . . . ، شود .

بىادب سيلى زمانه خورى .

بىادب سيلى زمانه خورى .

( در مقامى كه آشنائى نيست * بهتر از عقل روشنائى نيست

به سفر گرچه آب و دانه خورى . . . )

اوحدى . رجوع به : با ادب . . . ، شود .

بىادب محروم ماند از لطف رب .

بىادب محروم ماند از لطف رب .

( از خدا جوئيم توفيق ادب . . . )

مولوى .

رجوع به : باادب . . . ، شود .

بىبند نگيرد آدمى پند .

بىبند نگيرد آدمى پند .

( افتادم و مصلحت چنين بود . . . )

سعدى .

رجوع به : از بند گيرد بدانديش پند ، شود .

بىبوى خوش چه عنبر چه سرگين .

بىبوى خوش چه عنبر چه سرگين .

( دين بوى عنبر است و جهان عنبر . . . )

ناصر خسرو .

بىبوى نه مشك است مشك سارا

بىبوى نه مشك است مشك سارا

( بىكار نه جان است جان ازيرا . . . )

ناصر خسرو .

نظير :

بوى است نه عين و نون به او را * نام معروف عنبر سارا .

ناصر خسرو .

بىپولى است و حلقه به گوش فلك كند

بىپولى است و حلقه به گوش فلك كند

. نظير :

آنكه شيران را كند رو به مزاج * احتياجست احتياجست احتياج .

مولوى .

رجوع به : اى زر تو خدا نه‌اى . . . ، شود .

بىپير مرو تو در خرابات * هرچند سكندر زمانى .

بىپير مرو تو در خرابات هرچند سكندر زمانى .

رجوع به : آنچه در آينه جوان . . . ، شود .

بيت احزان ، بيت الاحزان ، بيت الحزن كلبهء احزان

بيت احزان ، بيت الاحزان ، بيت الحزن كلبهء احزان

. لقب وثاق حضرت يعقوب عليه السلام ، و كنايه از هر خانهء است كه اندوه و مصيبت و يا فقر و بىنوائى بر آن مستولى باشد . مثال

يوسف گم گشته بازآيد بكنعان غم مخور * كلبهء احزان شود روزى گلستان غم مخور .

حافظ .

بيت حوادث

بيت حوادث

. كنايه از دنيا است .

بىتفكر پيش هر داننده هست * آنكه با گردنده گرداننده هست .

بىتفكر پيش هر داننده هست آنكه با گردنده گرداننده هست .

مولوى .

نظير : عليكم بدين العجايز . و رجوع به : برگ درختان سبز . . . ، شود .

بيجمال يوسف و بىسوز يعقوب از گزاف * توتيائى نايد از هر باد و از هر پيرهن .

بيجمال يوسف و بىسوز يعقوب از گزاف توتيائى نايد از هر باد و از هر پيرهن .

سنائى .

بيچاره باشد خداوند لاف .

بيچاره باشد خداوند لاف .

( مگوئيم چندين سخن بر گزاف * كه . . . )

فردوسى .

بيچاره شود بدست مستان در * هشيار اگرچه هست عيارى يكحرف جواب نشنود هرگز * هرچند كه گفت مست خروارى .

بيچاره شود بدست مستان در هشيار اگرچه هست عيارى يكحرف جواب نشنود هرگز هرچند كه گفت مست خروارى .

ناصر خسرو .

بىچشم‌ورو

بىچشم‌ورو

. بىحيا . مثال :

بىچشم‌ورو بود كه به خود بندد * نرگس به پيش چشم تو مخمورى .

ايرج ميرزا .