امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٦٤

بميدان مكن در شجاعت سبق * بمجلس مكن در سخاوت سرف نبايد كه خوانند اينرا جنون * نبايد كه دانند آن را تلف .

به مردى نبايد شدن در گمان * كه بر تو دراز است دست زمان .

به مردى نبايد شدن در گمان كه بر تو دراز است دست زمان .

فردوسى .

رجوع به : اذا جاء القضا . . . ، شود .

بمرز خود راه رفتن

بمرز خود راه رفتن

. بداشته خود خرسند بودن و به حق ديگران تجاوز نكردن .

بمرغشان كيش نميتوان گفت

بمرغشان كيش نميتوان گفت

. بسيار متكبر يا نهايت هنگامه‌جو هستند .

اشاره :

مقدس زاده‌اند از مادر خويش * گناهست ار كنى بر مرغشان كيش .

ايرج ميرزا .

بمرگ بدان شادمانى رواست * اگرچه تن ما همه مرگراست .

بمرگ بدان شادمانى رواست اگرچه تن ما همه مرگراست .

فردوسى .

بمرگ گله راضى شو چو گرگى را شبان كردى

بمرگ گله راضى شو چو گرگى را شبان كردى

( نگفتم زلف تو دزد است از كيدش مباش ايمن . . . )

قاآنى .

بمرگ ميگيرد تا به تب راضى شود

بمرگ ميگيرد تا به تب راضى شود

. زياده‌طلبى مىكند تا ممتنع و آبى به حد سزاوار تن دهد . نظير : خذه بالموت حتى يرضى بالحمى . مولد .

بمرو گرفتيم هم بمرو از دست رفت

بمرو گرفتيم هم بمرو از دست رفت

. سلطان مسعود بن محمود سبكتكين . نقل از بيهقى . مفعول گرفتن ، ملك و شاهيست .

بمست و بديوانه مدهيد پند .

بمست و بديوانه مدهيد پند .

( . . . مخنديد بر پيرو بر دردمند . )

اسدى .

رجوع به : آه سعدى اثر كند . . . ، شود .

بمستى بزرگان نه بندند بند « 1 »

بمستى بزرگان نه بندند بند « 1 »

( . . . بويژه زنى كو بود ارجمند . )

فردوسى .

بمصقله بتوان برد از آينه زنگار

بمصقله بتوان برد از آينه زنگار

( به ياد كردش بتوان زدود از دل غم . . . )

فرخى .

بمفت نمىارزد

بمفت نمىارزد

. ناچيز و بىارز است . نظير : رايگان گرانست . بلعنت خدا نمىارزد .

بنانى نيرزد .

به مقدار خود گفت بايد سخن .

به مقدار خود گفت بايد سخن .

( شتر بانگ برزد كه خاموش كن . . . )

امير خسرو .

به منزل رسيد آنكه پوينده بود * بهى يافت آنكس كه جوينده بود .

به منزل رسيد آنكه پوينده بود بهى يافت آنكس كه جوينده بود .

فردوسى .

رجوع به : از تو حركت . . . ، شود .

به منزل رسى گرچه دير است روزى * چو مىبرى از راه هر روز گامى .

به منزل رسى گرچه دير است روزى چو مىبرى از راه هر روز گامى .

ناصر خسرو .

نظير :

چون ز چاهى ميكنى هر روز خاك * عاقبت اندر رسى در آب پاك .

مولوى .

بمهره‌هاى سقط ننگرد كسى * كاو را به تو ده پيش بود در شاهوار .

بمهره‌هاى سقط ننگرد كسى كاو را به تو ده پيش بود در شاهوار .

( آرى . . . ) فرخى . نظير : رجوع به : تيمم باطل است . . . ، شود .

بميدان مكن در شجاعت سبق * بمجلس مكن در سخاوت سرف نبايد كه خوانند اينرا جنون * نبايد كه دانند آن را تلف .

بميدان مكن در شجاعت سبق بمجلس مكن در سخاوت سرف نبايد كه خوانند اينرا جنون نبايد كه دانند آن را تلف .

مسعود سعد .


( 1 ) بند در اينجا بمعنى عقد نكاح است .