امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٦٠

بلعنت خدا نمىارزد

زن بد در سراى مرد نكو * هم درين عالم است دوزخ او .

سعدى .

بلاى طويله بر سر ميمون

بلاى طويله بر سر ميمون

. ظاهرا از امثال فارسى متداول هندوستانست . و گويا نظير سگ خانه باش كوچك خانه مباش ، باشد .

بلايى ز دوزخ سفر كردن است * غم چيز و تيمار جان خوردن است .

بلايى ز دوزخ سفر كردن است غم چيز و تيمار جان خوردن است .

اسدى .

نظير : السفر قطعة من السقر . المسافر كالمجنون .

بلايى زين جهان آشوب‌تر نيست - * كه بار خاطر است ار هست و ور نيست .

بلايى زين جهان آشوب‌تر نيست - كه بار خاطر است ار هست و ور نيست .

( اگر دنيا نباشد دردمنديم - * و گر باشد بمهرش پاىبنديم . . . )

سعدى . نظير :

مطرب عشق اين زند وقت سماع * بندگى بند و خداوندى صداع .

مولوى .

بلبلا مژدهء بهار بيار * خبر بد ببوم باز گذار .

بلبلا مژدهء بهار بيار خبر بد ببوم باز گذار .

سعدى .

نظير : خبرى كه دانى دل بيازارد مگوى تا ديگرى بيارد . سعدى .

بلبلان خاموش و خر در عرعر است

بلبلان خاموش و خر در عرعر است

. نظير : حيف بابات كه مرد . حيف از بابات كه مرد آواز تو را نشنيد . إِنَّ أَنْكَرَ الْأَصْواتِ لَصَوْتُ الْحَمِيرِ . قرآن كريم . سورهء 31 . آيهء 180 .

گر تو قرآن بدين نمط خوانى * ببرى رونق مسلمانى .

سعدى .

بلبل بباغ و جغد بويرانه ساخته * هركس به قدر همت خود خانه ساخته .

بلبل بباغ و جغد بويرانه ساخته هركس به قدر همت خود خانه ساخته .

هلالى .

نظير :

بود جغد خرم بويران زشت * چو بلبل بخوش باغ ارديبهشت .

اسدى .

بلبل بيدل تو عمر خواه كه آخر * باغ شود سبز و سرخ و گل بدر آيد .

بلبل بيدل تو عمر خواه كه آخر باغ شود سبز و سرخ و گل بدر آيد .

حافظ .

نظير : دلبر نه چنين ماند دلدار شود روزى . هميشه در بيك پاشنه نمىگردد . دم دنيا دراز است .

بگذرد اين روزگار تلختر از زهر * بار دگر روزگار چون شكر آيد .

حافظ .

بلبل هفت بچه ميگذارد يكى بلبل مىشود

بلبل هفت بچه ميگذارد يكى بلبل مىشود

. از فرزندان يك پدر و مادر غالبا يكى رشيد و هنرى شود .

بلبليش بلبل است يا لندوك است « 1 » پر نياورده يا پير است پر ريزانده

بلبليش بلبل است يا لندوك است « 1 » پر نياورده يا پير است پر ريزانده

. گويند قزوينيان غوكى ديدند و از شناختن نوع آن عاجز ماندند دخو را خبر كردند او بيامد و گفت . . . يعنى در بلبل بودن آن شكى نيست . مثل را در موردى گويند كه حدس زننده در هر دو شق ترديد بخطا رود .

بلد نيستم راحت جان است

بلد نيستم راحت جان است

. اينكه گوئى ندانم براى فرار از رنج كار كردن باشد .

بلشگر بود نام و نيروى شاه * سپهبد چه باشد چو نبود سپاه

بلشگر بود نام و نيروى شاه سپهبد چه باشد چو نبود سپاه

اسدى .

بلطافت چو برنيايد كار * سر به بيحرمتى كشد ناچار

بلطافت چو برنيايد كار سر به بيحرمتى كشد ناچار

( هركه بر خويشتن نبخشايد * گر نبخشد كسى بر او شايد . . . )

سعدى .

بلعنت خدا نمىارزد

بلعنت خدا نمىارزد

. مردى يا چيزى بىارز است . رجوع به : بمفت نمىارزد ، شود .

( 1 ) لندوك . جوجهء پرندگان پيش از پر برآوردن باشد .