امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٥٤
بگنجشگ گفتند منار بشكمت گفت چيزى بگو بگنجد
بگرگ گفتند تو را چوپانى داده‌اند بگريست گفتند چرا گريى گفت ترسم دروغ باشد
بگرگ گفتند تو را چوپانى داده‌اند بگريست گفتند چرا گريى گفت ترسم دروغ باشد
. مثل را شنيده‌ام ليكن مورد استعمال آن را به خوبى بخاطر ندارم .
بگريز از آنكه فخرش جز اسب و سيم و زر نيست .
بگريز از آنكه فخرش جز اسب و سيم و زر نيست .
( ورچه سرو ندارد ميدان كه جز بقر نيست . )
ناصر خسرو .
بگزاف مخر تا بگزاف نبايد فروخت
بگزاف مخر تا بگزاف نبايد فروخت
. منسوب بانوشيروان ، نقل از قابوسنامه .
بگفتار با مهتران برمجوش * به زور آنكه بيش از تو با او مكوش .
بگفتار با مهتران برمجوش به زور آنكه بيش از تو با او مكوش .
اسدى .
رجوع به : پنجه با ساعد . . . ، شود .
بگفتار خوب ار هنر خواستى * بكردار پيدا كن آن راستى .
بگفتار خوب ار هنر خواستى بكردار پيدا كن آن راستى .
فردوسى .
رجوع به : دوصد گفته چون نيم كردار نيست ، شود .
بگفتار شيرين جهان ديده مرد * كند آنچه نتوان بشمشير كرد .
بگفتار شيرين جهان ديده مرد كند آنچه نتوان بشمشير كرد .
اسدى .
رجوع به : زبان خوش مار را . . . ، شود .
بگفت غماز گيرند اما رها نكنند
بگفت غماز گيرند اما رها نكنند
. تمثل : پس گفت يا سيد ، باقرايان صحبت مدار كه ايشان غمازان باشند بر درگاه حق ، بگفت ايشان خلق را بگيرد اما بگفت ايشان رها نكند .
اسرار التوحيد فى مقامات شيخ ابى سعيد . نظير : حاكم به حرف روستائى گيرد اما رها نكند .
به گفتن آتش زبان نسوزد
به گفتن آتش زبان نسوزد
. گج .
بگفتهء خود كار كن تا بگفتهء تو كار كنند
بگفتهء خود كار كن تا بگفتهء تو كار كنند
. رجوع به : آه از اين واعظان . . . ، شود .
به گل چشمهء خور نشايد نهفت .
به گل چشمهء خور نشايد نهفت .
( بگفت آنچه دانست و شايسته گفت . . . )
سعدى .
رجوع به : آفتاب را به گل . . . ، شود .
به گل چگونه توان روى آفتاب نهفت .
به گل چگونه توان روى آفتاب نهفت .
( فروغ روى تو را خانه كى حجاب شود . . . )
ابن يمين . رجوع به : آفتاب را به گل نتوان اندود ، شود .
به گل ننگرد آنكه او گل‌خور است * اگرچه گل از گل ستوده‌تر است .
به گل ننگرد آنكه او گل‌خور است اگرچه گل از گل ستوده‌تر است .
فردوسى .
بگمانش علىآباد شهريست
بگمانش علىآباد شهريست
. نظير : بگمانش پشت تل خيارزاريست .
بگمانم خانم بود
بگمانم خانم بود
. تمثل : خروش كردم و گفتم به هوش بىبى نيست . عثمان مختارى .
بگمراه گفتند نامت چيست گفت رهبر
بگمراه گفتند نامت چيست گفت رهبر
. تمثل :
مثل زدند كه گمراه را همى گفتند اگر توئى بچه نامى بگفت من رهبر . نقل از تاريخ گيلان مير ظهير الدين مرعشى .
بگنجشگان نشايد طعمهء باز .
بگنجشگان نشايد طعمهء باز .
( نگويد با خرد با بىخرد راز . . . )
ناصر خسرو .
بگنجشگ گفتند منار بشكمت گفت چيزى بگو بگنجد
بگنجشگ گفتند منار بشكمت گفت چيزى بگو بگنجد
. نهايت گزافه ميگويد .