امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٠

آزاد را ميازار چون بيازردى بيوزن

آرزو سرمايه مفلس است

آرزو سرمايه مفلس است

. رجوع بآدم گرسنه نان در خواب بيند شود .

آرزو عيب نمىباشد

آرزو عيب نمىباشد

. رجوع بآرزو بجوانان عيب نيست شود .

آرزو هرگز نباشد پادشا بر پارسا .

آرزو هرگز نباشد پادشا بر پارسا .

( پادشا بر كامهاى دل كه باشد پارسا * پارسا شو تا شوى بر هر مرادى پادشا

پارسا شو تا بباشى پادشا بر آرزو . . . )

ناصر خسرو .

آرى باتفاق جهان ميتوان گرفت .

آرى باتفاق جهان ميتوان گرفت .

( حسنت باتفاق ملاحت جهان گرفت . . . )

حافظ .

نظير :

دولت همه ز اتفاق خيزد * بىدولتى از نفاق خيزد .

دو دل يك شود بشكند كوه را * پراكندگى آرد انبوه را .

مورچگان را چو بود اتفاق * شير ژيان را بدرانند پوست

. سعدى .

دو دوست با هم اگر يكدلند در همه كار * هزار طعنهء دشمن به نيم جو نخرند

نظير

اين بنمايم ترا ز مهرهء نرد * يكان يكان بسوى خانه راه مىنبرند

ولى دو مهره چو هم پشت يكدگر گردند * دگر تپانچهء دشمن به هيچ رو نخورند

بكوش ابن يمين دوستى بدست آور * كه دشمنان سوى يكتن به صد بدى نگرند

. ابن يمين .

اگر دو يار موافق دو دل يكى سازد * فلك بيك تن تنها چه ميتواند كرد .

ز دانا تو نشنيدى اين داستان * كه برگويد از گفته باستان

كه گر دو برادر نهد پشت پشت * تن كوه را باد ماند بمشت

. فردوسى .

صد هزاران خيط يك تو را نباشد قوتى * چون بهم برتافتى اسفنديارش نگسلد

. سعدى .

آب را چون مدد بود هم از آب * گلستان گردد آنچه بود خراب

. سنائى .

يك دست صدا « 1 » ندارد . يك دست بىصداست « 1 » يد اللّه مع الجماعة . حديث . الجماعة رحمه .

حديث . السود دمع السواد . لا تجتمع امتى على الخطاء . حديث . لا تجتمع امتى على الضلاله .

حديث . عليكم بالسواد الاعظم . حديث . رشته باريك شد چو يك تو شد . سنائى . ليس الدلو الا بالرشاء .

كونوا جميعا يا بنى اذ اعترى * خطب و لا تتفرقوا آحادا

تا بى القداح اذا اجمعن تكسرا * و اذا افترقن تكسرت افرادا

.

آرى شتر مست كشد بار گرانرا

آرى شتر مست كشد بار گرانرا

( تا مست نباشى نبرى بار غم يار . . . )

سعدى .

براى تحمل سختى و گرانى كارها نوعى عشق و شيفتگى ضرور است . نظير :

سبكتر برد اشتر مست بار

. سعدى .

آزاد را ميازار چون بيازردى بيوزن

آزاد را ميازار چون بيازردى بيوزن

. ( قابوس نامه )

كلمه اوزنيدن را در فرهنگها نيافتيم از سياق كلام محتمل است بمعنى آويختن يا لحنى در آويختن


( 1 ) از صدا صوت و آواز اراده كنند .