امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٣٤

به زور آنكه بيش از تو با وى مشور

مىشود . مثال :

بز گرفتى تو مرا چند گهى تا چو بزان * ديدمت غرق به پشم از سر سم تا بر رو .

سوزنى .

گرگ پى باش تات چون قى « 1 » و غز * بز پير فلك نگيرد بز .

سنائى .

من چرا بگذاشتم كه بزغاله مرا بز گيرد . مرزبان‌نامه . رجوع به : بره گرفتن ، شود .

بز گيرى كردن

بز گيرى كردن

. رجوع به : بز گرفتن شود .

بزلف يار برخوردن

بزلف يار برخوردن

. بطنز ، وهنى بر كسى وارد آمدن .

بزم دو جمشيد مقامى كه ديد * جاى دو شمشير نيامى كه ديد .

بزم دو جمشيد مقامى كه ديد جاى دو شمشير نيامى كه ديد .

نقل از العراضه .

رجوع به : دو پادشاه در اقليمى . . . و رجوع به : آب انبار شلوغ . . . ، شود .

به زمين سخت نشاشيده است

به زمين سخت نشاشيده است

. هنوز روزهاى تنگى نديده است . هنوز مقاومت زور آوران را در برابر خود مشاهده نكرده است .

بزن پادشا را نكاهد هنر

بزن پادشا را نكاهد هنر

( چه كهتر چه مهتر چو شد جفت جوى * سوى دين و آئين نهاده است روى . . .

كه بوده است از اين كمتر و بيشتر )

فردوسى . و رجوع به :

لا رهبانية فى الاسلام ، شود .

بزن بر طبل بيعارى كه آن هم عالمى دارد .

بزن بر طبل بيعارى كه آن هم عالمى دارد .

بزن گيرد آرام مرد جوان * اگر تاجدار است اگر پهلوان

بزن گيرد آرام مرد جوان اگر تاجدار است اگر پهلوان

( . . . هم از وى بود دين يزدان بپاى * جوان را به نيكى بود رهنماى . )

رجوع به لا رهبانية فى الاسلام ، و رجوع به : اگر پارسا باشد و راىزن . . . ، شود .

بزنهاريان رنج منماى هيچ * بهر كار در داد و خوبى بسيج .

بزنهاريان رنج منماى هيچ بهر كار در داد و خوبى بسيج .

اسدى .

بزنيدش كه نيست خيبرگير

بزنيدش كه نيست خيبرگير

. اين مصراع از اشعار شبيه قلعه خيبر است كه شيعيان ، ابى بكر و عمر و عثمانرا سه روز پياپى به تسخير آن فرستند و هربار يهودان خيبر ، فرستاده را با حماسهء « بزنيدش كه نيست خيبرگير » مغلوب بازگردانند . و روز چهارم على عليه السلام قلعه را فتح فرمايد . حالا در موقع زدن مهره‌اى در بازى شطرنج يا نرد زننده يا حاشيه‌نشينان بازى بدان تمثل كنند .

به زودى كشد بخت از آن خفته كين * چو بيدارى او را بود در كمين .

به زودى كشد بخت از آن خفته كين چو بيدارى او را بود در كمين .

اسدى .

نظير : هيچ خفته‌اى را بيدارى در پى نباشد .

به زور آنكه بيش از تو با وى مشور

به زور آنكه بيش از تو با وى مشور

( مجو از دو سو رزم كايد گزند * گزند ز يك روى بگشاى ديگر ببند . .

كه چاره بسى جاى بهتر ز زور )

اسدى رجوع به : پنجه با ساعد سيمين . . . ، شود .

( 1 ) قى نام طايفه‌اى از مغل است .