امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٩

آرزو رأس مال مفلس دان .

آدمى فربه ز عز است و شرف

آدمى فربه ز عز است و شرف

( جانور فربه شود ليك از علف . . . ) .

مولوى .

آدمى فربه شود از راه گوش

آدمى فربه شود از راه گوش

( . . . . جانور فربه شود از حلق و نوش . )

. مولوى .

نظير :

فكر شيرين مرد را فربه كند .

جلال الدين رومى .

آدم يك بار پايش بچاله ميرود

آدم يك بار پايش بچاله ميرود

. از آسيبها و زيان‌ها بايد عبرت گرفت .

نظير :

هر كسى انگشت خود يك ره كند در زورفين .

منوچهرى .

آدم يك دفعه مىميرد

آدم يك دفعه مىميرد

. رجوع بآدم دو دفعه نمىميرد شود .

آدمى گرچه بر زمانه مهست * ز آدمى خام ديو پخته بهست

آدمى گرچه بر زمانه مهست ز آدمى خام ديو پخته بهست

. سنائى .

نظير :

در زمانه ز هر چه جانور است * تا نشد پخته آدمى بتر است

. سنائى .

آدمى مخفى است در زير زبان

آدمى مخفى است در زير زبان

( . . . . اين زبان پرده است بر درگاه جان )

مولوى . اقتباس از حديث نبوى المرء مخبوفى طى لسانه . رجوع بابله را در سخن توان دانست ، شود .

آدمى معصوم نتواند بود

آدمى معصوم نتواند بود

. ابو الفضل بيهقى . رجوع بآدمى جايز الخطاست ، شود .

آدينه‌اش را گم كرده است

آدينه‌اش را گم كرده است

. بمزاح به كسى گويند كه در امرى معتاد و مألوف خويش اشتباه كند چون در يوزه‌گرى كه پس از روزگارى دراز گدائى روز آدينه را با روز ديگر مشتبه سازد .

آراستن سروز پيراستن است .

آراستن سروز پيراستن است .

( گر عيب سر زلف بت از كاستن است * چه جاى بغم نشستن و خاستن است

وقت طرب و نشاط و مى خواستن است * ك . . . )

عنصرى .

نظير :

تير را تا نتراشى نشود راست همى * سرو را تا كه نپيرائى و الا نشود

بنه شاسپرم تا نكنى لختى كم * ندهد رونق و باليده و بالا نشود

شمع تارى شده را تا نبرى اطرافش * بر نيفروزد و چون زهرهء زهرا نشود

. منوچهرى .

تو چون سوخته برنگيرى به كار * كجا بخشدت روشنى شمع باز

. حضرت اديب .

آرد بدهنش گرفته است

آرد بدهنش گرفته است

. در موقعى كه گفتن ضرورت دارد ساكت مانده . نظير :

ماست بدهنش مايه كرده‌اند .

آرد خود را بيختيم آرد بيز را آويختيم

آرد خود را بيختيم آرد بيز را آويختيم

. ( ما . . . . ) ديگر هوا و هوس در من نمانده است .

آرزو بجوانان عيب نيست

آرزو بجوانان عيب نيست

. در برنا طول امل مذموم نباشد . گاهى بمزاح و طنز به پيران نيز گويند .

آرزو رأس مال مفلس دان .

آرزو رأس مال مفلس دان .

( عقل دست و زبان كونه خوان . . . . )

سنائى .