امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٢٢

بر طاق نهادن . بر طاق نسيان نهادن . ترك گفتن

قهرت چنان بكوفت مخالفرا * در هر طريق و هر سخن و هر فن

كامروز گرچه بر سر غربالست * صدره توانش بيخت بپرويزن .

ظهير فاريابى .

بر سر كوى عاشقى شاه و گدا يكى بود

بر سر كوى عاشقى شاه و گدا يكى بود

( . . . پادشهى كند كسى كوست گداى چون توئى . )

سلمان ساوجى .

بر سر هر لقمه به نوشته عيان * كز فلان ابن فلان ابن فلان .

بر سر هر لقمه به نوشته عيان كز فلان ابن فلان ابن فلان .

مولوى . نظير :

هيچكس روزى هيچكس را نتوان خورد . ميان گندم خط گذاشته‌اند .

بر سفره حسرت برد روزه‌دار

بر سفره حسرت برد روزه‌دار

( ز من پرس فرسودهء روزگار كه . . . )

سعدى .

نظير :

گرگ گرسنه چو گوشت يافت نپرسد * كاين شتر صالح است يا خر دجال .

سعدى .

من گرسنه در برابرم سفرهء نان * همچون عزبم بر در حمام زنان .

سعدى .

بر سفره نشان آنكه تو را دشمن جانست * زنجير سگ هرزه مرس لقمهء نانست .

بر سفره نشان آنكه تو را دشمن جانست زنجير سگ هرزه مرس لقمهء نانست .

رجوع به : احسان همه خلق را . . . ، شود .

بر سفلگان تا توانى مگرد

بر سفلگان تا توانى مگرد

( در آز باشد دل سفله مرد . . . )

فردوسى . رجوع به : آلو چه بآلو . . . ، شود .

بر سيه‌دل چه سود خواندن وعظ * نرود ميخ آهنين بر سنگ .

بر سيه‌دل چه سود خواندن وعظ نرود ميخ آهنين بر سنگ .

( آهنى را كه موريانه بخورد * نتوان برد از او بصيقل زنگ . . . )

سعدى . نظير :

اذا لم يعن قول النصيح قبول * فان تعاريض الكلام فضول

ينبو الوعظ عنه نبو السيف من العصا . لقد اسمعت لو ناديت حيا . يك گوشش در است يك گوشش دروازه . چه به من گو چه بدر گو چه بخر گو . و رجوع به : آه سعدى . . . ، شود .

بر شوى زن به كه نزد پدر

بر شوى زن به كه نزد پدر

( زنانرا بود شوىكردن هنر . . . * بود سيب خوشبوى بر شاخ خويش

و ليكن بجامه دهد بوى بيش . )

اسدى .

بر شير از آن شدند بزرگان دين سوار * كاهسته‌تر ز مور گذشتند بر زمين .

بر شير از آن شدند بزرگان دين سوار كاهسته‌تر ز مور گذشتند بر زمين .

خواجه عماد فقيه .

رجوع به : از تواضع بزرگوار شوى ، شود .

بر شير فلك شيرى حمله نتواند برد * ويژه كه بود آن شير بر پردهء شادروان .

بر شير فلك شيرى حمله نتواند برد ويژه كه بود آن شير بر پردهء شادروان .

حضرت اديب .

بر ضعيفان روا نباشد زور * چه ملخ باشد آن ضعيف چه مور .

بر ضعيفان روا نباشد زور چه ملخ باشد آن ضعيف چه مور .

اوحدى .

رجوع به اسكندر رومى را گفتند . . . ، شود .

بر طاق نهادن . بر طاق نسيان نهادن . ترك گفتن

بر طاق نهادن . بر طاق نسيان نهادن . ترك گفتن

. يكباره فراموش كردن . مثال :