امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤١٧

برجها ديدم كه از مشرق برآوردند سر * جمله در تسبيح و در تحليل حى لا يموت

چون بازنكرد سوى او چشم * پرسيد سكندرش به صد خشم

بهر چه نكردى احترامم * آخر نه سكندر است نامم

دريا دل و آفتاب رايم * فرق فلك است زير پايم

پير از سر وقت بانگ برزد * گفت اين همه نيم جو نيرزد

دوران فلك كه بىشمار است * هر ساعتش از تو صد هزار است

با من چه برابرى كنى تو * چون بندهء بندهء منى تو

دو بندهء من كه حرص و آزند * بر تو همه روزه سرفرازند .

امير سيد حسينى .

اين قصه را كه حضرت سنائى بسقراط و مير سيد حسينى به پيرى نسبت مىكند از ديو جانس كلبى است . وقتى اسكندر او را در خمى كه مسكن داشت ديدار كرد و گفت از من چيزى بخواه حكيم در جواب گفت : برتر شو از بر خورشيد .

برتر مشو از حد و نه فروتر * هشدار مقصر مباش و غالى .

برتر مشو از حد و نه فروتر هشدار مقصر مباش و غالى .

( . . . بر پايگه خويش اگر نباشى * جز رنج نبينى و جز نكالى . )

ناصر خسرو . رجوع به اسب راه آنست . . . ، شود .

برترين همه فضلها سخاست

برترين همه فضلها سخاست

( از فضلهاى صاحب سيد سخا يكيست هرچند . . . )

فرخى . رجوع به : السخى لا يدخل . . . ، شود .

بر تن چو گشت نفس بهيميت كدخدا * نفس ترا چه جلوه دهد جز خر آينه

بر تن چو گشت نفس بهيميت كدخدا نفس ترا چه جلوه دهد جز خر آينه

( . . . جز صورت ستور بننمايدش دگر * خر بنده چون نهد بسر آخور آينه . )

حضرت اديب .

بر تن خويش ترا فوطهء كرباسى * به كه بر خالت ديباى سپاهانى .

بر تن خويش ترا فوطهء كرباسى به كه بر خالت ديباى سپاهانى .

( چون نكوشى كه بپوشى شكم عورت * ديگران را چه دهى خيره گريبانى

گر كسى ديبا پوشد تو چرا نازى * چون خود اندر سلب ژندهء خلقانى . . . )

ناصر خسرو .

بر تواضعهاى دشمن تكيه دادن ابلهيست * پاى بوس سيل از پا افكند ديوار را .

بر تواضعهاى دشمن تكيه دادن ابلهيست پاى بوس سيل از پا افكند ديوار را .

صائب .

بر جانور بجمله سخنگوى جانور * زانست پادشا كه بر او عقل پادشاست .

بر جانور بجمله سخنگوى جانور زانست پادشا كه بر او عقل پادشاست .

ناصر خسرو . رجوع به : اندر جهان به از خرد . . . ، شود .

بر جاهل اعتماد مكن

بر جاهل اعتماد مكن

. خواجه عبد اللّه انصارى . نظير : با نادانان نه شيون باد و نه سور .

برجاى رطل و جام مى گوران نهادستند پى * بر جاى چنگ و ناى و نى آواز زاغ است و زغن .

برجاى رطل و جام مى گوران نهادستند پى بر جاى چنگ و ناى و نى آواز زاغ است و زغن .

معزى .

نظير :

آن قصر كه جمشيد در او جام گرفت * آهو بچه كرد و شير آرام گرفت .

خيام .

بجاى شمع كافورى چراغ نفت ميسوزد . جاى شيران شغالان لانه دارند .

برجها ديدم كه از مشرق برآوردند سر * جمله در تسبيح و در تحليل حى لا يموت

برجها ديدم كه از مشرق برآوردند سر جمله در تسبيح و در تحليل حى لا يموت