امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤١٦

برتر شو از بر خورشيد

نظير : سر بيگناه پاى دار ميرود سر دار نمىرود .

بر پاى باز بند نه بهر مذلت است * تاج از پى شرف نبود بر سر خروس .

بر پاى باز بند نه بهر مذلت است تاج از پى شرف نبود بر سر خروس .

ابن يمين .

بر پخته چون بر درختان بجاست * تو گر خام‌جوئى جنايت كه راست .

بر پخته چون بر درختان بجاست تو گر خام‌جوئى جنايت كه راست .

امير خسرو .

بر پشت اسبان تازى نژاد * ندارد خرد آنكه پالان نهاد

بر پشت اسبان تازى نژاد ندارد خرد آنكه پالان نهاد

( كه . . . )

حضرت اديب .

بر پشت خفتن

بر پشت خفتن

. نهايت مطمئن و آسوده‌خاطر بودن . تمثل :

جهان نوشد از داد نوشيروان * بخفتند بر پشت پير و جوان .

فردوسى .

نظير : بدست راست خفتن .

بر پيل شيران نگيرند راه .

بر پيل شيران نگيرند راه .

( فرستاد پيلان بر پيلشاه كه . . . )

فردوسى .

برتر ز خويها خرد است و هنر * مردم بىاين دو چيز نيايد به كار .

برتر ز خويها خرد است و هنر مردم بىاين دو چيز نيايد به كار .

فرخى .

رجوع به : اندر جهان به از خرد . . . و رجوع به : اندر جهان چوبى . . . ، شود .

برتر شو از بر خورشيد

برتر شو از بر خورشيد

.

( بود سقراط را خمى مسكن * بودش آن خم بجاى پيراهن

پادشاه زمان بر او بگذشت * ديدش او را چنان برهنه بدشت

شد بر او فراز و گفت اى تن * گر بخواهى سبك سه حاجه ز من

هر سه حالى روا كنم تو بخواه * كه منم در زمانه شاهنشاه

گفت سقراط حاجت اول : * عملم هست يك بيك بخلل

گنهم محو كن بيامرزم * كز گرانى چو كوه البرزم

گفت ويحك خداى بتواند * مزد بدهد گناه بستاند

گفت پيرم مرا جوان گردان * عجز و ضعف از نهاد من بستان

گفت كين از خداى بايد خواست * از منى خواستن نيايد راست

گفت برتر شو از بر خورشيد « 1 » * كه رطب خيره بار نارد بيد . )

سنائى .

اين طرفه حكايتيست بنگر * روزى مگر از قضا سكندر

ميرفت و همه سپاه با او * صد حشمت و مال و جاه با او

ناگه بخرابه‌اى گذر كرد * پيرى ز خرابه سر بدر كرد

پرسيد كه اين چه باشد آخر * اين كيست كه مينمايد آخر

چون راند بدان مغاك چون گور * پير از سر وقت خود نشد دور

( 1 ) Oui , que tu t'o ? tes de mon soleil ,