امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٠٩

برات بر يخ نوشتن

بسى بگشتم و دردا به هيچ شهر و ديار * نيافتم كه فروشند بخت در بازار .

عرفى .

رجوع به : از مرگ خود چاره . . . ، شود .

بدين داستان زد يكى شهره پير * كه گر شادى از مرگ من تو ممير .

بدين داستان زد يكى شهره پير كه گر شادى از مرگ من تو ممير .

فردوسى .

رجوع به : ايدوست بر جنازهء دشمن . . . ، شود .

بدين زادم و هم بدين بگذرم .

بدين زادم و هم بدين بگذرم .

( . . . چنان دان كه خاك پى حيدرم . )

فردوسى .

بديد گيتى اندر مگرد از خداى * چو مينوت بايد بديگر سراى .

بديد گيتى اندر مگرد از خداى چو مينوت بايد بديگر سراى .

فردوسى . ى .

بدين مايه روز اندر اين كالبد * بجز تخم نيكى نكارى سزد .

بدين مايه روز اندر اين كالبد بجز تخم نيكى نكارى سزد .

فردوسى .

بدين مژده گر جان‌فشانم رواست

بدين مژده گر جان‌فشانم رواست

( . . . كه اين مژده آسايش جان ماست . )

فردوسى .

بدين هرسه فريبد مرد هشيار * بگفتار و بكردار و بديدار .

بدين هرسه فريبد مرد هشيار بگفتار و بكردار و بديدار .

ويس و رامين .

رجوع به : احسان همه خلق را . . . و رجوع به : زبان خوش مار را . . . ، شود .

به ديوار ميگويم

به ديوار ميگويم

. چون از مصيبتى و بخصوص پاره از امراض صعب و بيدرمان نام بردن خواهند بعقيدتى خرافى گمان كنند كه مخاطب بدان مصيبت يا مرض گرفتار آيد و تعويذ آن را بجملهء مزبور و نظائر آن توسل جويند . نظير : گوش شيطان كر . هفت قرآن در ميان .

هفت كوه در ميان .

به ديوار ويران كه گيرد پناه .

به ديوار ويران كه گيرد پناه .

( كه جويد بنيكى ز بدخواه راه . . . )

اسدى .

بديها بصبر از مهان بگذرد * سر مرد بايد كه دارد خرد .

بديها بصبر از مهان بگذرد سر مرد بايد كه دارد خرد .

فردوسى .

رجوع به : آن ميوه كه . . . ، شود .

بدى يا بدگو دارى

بدى يا بدگو دارى

. تهمت هرچند بىاصل باشد در شنونده ايجاد بدگمانى نسبت بمتهم كند .

بدى يك روز پيش آيد بدانرا

بدى يك روز پيش آيد بدانرا

( چه خوب است اين مثل مر بخردان را . . . )

ويس و رامين .

بذل جاه و مال و ترك نام و ننگ * در طريق عشق اول منزل است .

بذل جاه و مال و ترك نام و ننگ در طريق عشق اول منزل است .

برابر خر جو پاك مىكند

برابر خر جو پاك مىكند

. اين مثل در تداول عامه بجاى سرود يا دمستان دادن و امثال آن به كار ميرود .

بر آب نوشتن

بر آب نوشتن

. تمثل :

نامهء جمشيد را بر داد صيت تو بباد * قصهء داراب را بنوشت بر آب روان .

سلمان ساوجى .

برات بر يخ نوشتن

برات بر يخ نوشتن

. تمثل :

برات نقرهء آب ار نوشته شد بر يخ * در آن سه مه كه نمىيافت آب مجرى را

بر آن سه ماه بنامش معدلان نهار * بتازگى بنوشتند خط اجرى را .

سلمان ساوجى .