امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٠٣

بدست خود كفن دوختن

بدرها بر نگهبانان هشيار * بسى بهتر ز قفل و بند بسيار .

بدرها بر نگهبانان هشيار بسى بهتر ز قفل و بند بسيار .

ويس و رامين .

به دريا برود خشك مىشود

به دريا برود خشك مىشود

. نقل از قرة العيون . نافرخنده پى و بدقدم يا بىطالع است . تمثل :

خاك از ايشان چگونه مشك شود * كه به دريا روند خشك شود .

اوحدى .

نظير :

قدم نامبارك محمود * چون به دريا رسد برآرد دود .

به دريا بس ايمن مشو از نهنگ

به دريا بس ايمن مشو از نهنگ

( زمانه ندادش بر آن بر درنگ . . . )

فردوسى .

به دريا درشدن در بطن ماهى * به است از جل وزغ زنهار خواهى .

به دريا درشدن در بطن ماهى به است از جل وزغ زنهار خواهى .

رجوع به : اى شكم خيره . . . ، شود .

به دريا در گهر جفت نهنگ است

به دريا در گهر جفت نهنگ است

( . . . چو نوش اندر دهان جفت شرنگ است . )

ويس و رامين

به دريا در منافع بيشمار است * وگر خواهى سلامت بر كنار است .

به دريا در منافع بيشمار است وگر خواهى سلامت بر كنار است .

سعدى .

به دريا نهنگ و بهامون پلنگ * هم آن شير جنگاور تيز چنگ ابا پشه و پيل در چنگ مرگ * يكى باشد ايدر بدن نيست برگ .

به دريا نهنگ و بهامون پلنگ هم آن شير جنگاور تيز چنگ ابا پشه و پيل در چنگ مرگ يكى باشد ايدر بدن نيست برگ .

فردوسى .

رجوع به : از مرگ خود چاره نيست ، شود .

بدرياى ژرف آنكه جويد صدف * ببايدش جان برنهادن به كف .

بدرياى ژرف آنكه جويد صدف ببايدش جان برنهادن به كف .

اسدى .

رجوع به : از تو حركت . . . ، شود .

بد ز بد گوهران پديد آيد * هركسى آن كند كز او زايد .

بد ز بد گوهران پديد آيد هركسى آن كند كز او زايد .

( فعل آلوده گوهر آلايد * از خم سركه سركه پالايد

هركجا گوهرى بد است بديست * بد گهر نيك چون تواند زيست . . . )

عنصرى . رجوع به : از خم سركه سركه . . . ، شود .

بدزدى ز نعمت بدزدم ز خدمت * چه بركت بود در ميان دو سارق .

بدزدى ز نعمت بدزدم ز خدمت چه بركت بود در ميان دو سارق .

رشيد و طواط .

بدست آوريده خردمند سنگ * بنا يافته در ندهد ز چنگ .

بدست آوريده خردمند سنگ بنا يافته در ندهد ز چنگ .

اسدى .

رجوع به : اى شكم خيره . . . ، شود .

بدست آهن تفته كردن خمير * به از دست بر سينه پيش امير .

بدست آهن تفته كردن خمير به از دست بر سينه پيش امير .

سعدى .

رجوع به : اى شكم خيره . . . ، شود .

بدست بنده چه باشد جز آفرين و دعا

بدست بنده چه باشد جز آفرين و دعا

( بآفرين و دعاى نكو بسنده كنم . . . )

عنصرى .

بدست تهى برنيايد اميد * بزر بركنى چشم ديو سپيد .

بدست تهى برنيايد اميد بزر بركنى چشم ديو سپيد .

سعدى .

رجوع به : از تو حركت . . . و رجوع به : اى زر تو خدا نه‌اى . . . ، شود .

بدست خود كفن دوختن

بدست خود كفن دوختن

. تمثل :

اى منوچهرى همى ترسم كه از بيدانشى * خويشتن را هم بدست خويش بردوزى كفن .

منوچهرى

ندانى كه به آتش تنت سوختى * ترا هم بدستت كفن دوختى .

اسدى .