امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٩٧

بخيه بر روى كار افتادن

ببخش و بخور تا توانى درم * كه جز اين دگر جمله درد است و غم .

فردوسى .

ببخش و بخور هرچه آيد فراز * بدين تاج و تخت سپنجى مناز

كه گاهى سكندر بود گاه فور * گهى درد و خشم است و گه جشن و سور .

فردوسى .

براى نهادن چه سنگ و چه زر .

سعدى . و رجوع به : السخى لا يدخل . . . ، شود .

بخور هرچه دارى فزونى بده * تو رنجيدهء بهر دشمن منه .

بخور هرچه دارى فزونى بده تو رنجيدهء بهر دشمن منه .

فردوسى .

رجوع به : مثل قبل شود .

بخور هرچه دارى منه بازپس * تو رنجى چرا بازماند بكس .

بخور هرچه دارى منه بازپس تو رنجى چرا بازماند بكس .

فردوسى .

رجوع به : بخور هرچه دارى بفردا مپاى . . . ، شود .

بخور هرچه دارى و بر بد مكوش * ز گيتى بمرد خرد دار گوش .

بخور هرچه دارى و بر بد مكوش ز گيتى بمرد خرد دار گوش .

فردوسى .

رجوع به : بخور هرچه دارى بفردا مپاى . . . ، شود .

به خون اى برادر ميالاى دست * كه بالاى دست تو هم دست هست .

به خون اى برادر ميالاى دست كه بالاى دست تو هم دست هست .

نقل از تاريخ گزيده . رجوع به ميتوان كشت . . . ، شود .

بخويشاوندان كم از خويش محتاج بودن مصيبتى عظيم دان .

بخويشاوندان كم از خويش محتاج بودن مصيبتى عظيم دان .

( . . . كه در آب مردن به كه از غوك زنهار خواستن . ) منسوب بانوشيروان . نقل از قابوسنامه .

رجوع به : اين دست را مباد به آن دست . . . ، شود .

بخيلى مكن هيچ اگر مردمى * همانا كه كم باشى از آدمى .

بخيلى مكن هيچ اگر مردمى همانا كه كم باشى از آدمى .

فردوسى .

رجوع به : احسان همه خلق را نوازد . و رجوع به : السخى لا يدخل . . . ، شود .

بخيه بآبدوغ زدن

بخيه بآبدوغ زدن

. مثلى عاميانه است كه از آن ارتكاب بىنتيجهء را اراده كنند .

بخيه بر روى كار افتادن

بخيه بر روى كار افتادن

. عيب نهانى كارى آشكارا شدن . مثال : از عشق سوزنگر سررشتهء تدبير از دست بداد و آخر بخيهء عشق او به روى آمد . محمد عوفى .

دل در غم درزى بچهء حورنژاد * چون رشته بتاب محنتش تن درداد

بسيار چو سوزن ار چه سر تيزى كرد * هم بخيهء بىزريش بر روى افتاد .

فرقدى .

سوزنى چون ديد با عيسى بهم * بخيهء بر رو فكندش لاجرم .

عطار . در وصف باريتعالى .

چون همه رخت تو خاكستر شود * ذرهء پندار تو كمتر شود

ور چو عيسى يك سر سوزن بماند * در رهت اى مرد صد رهزن بماند

گرچو عيسى رخت در كوى افكند * سوزنش هم بخيه بر روى افكند .

عطار .

جام فرعونى به كف گيريم پس موسى نهاد * هرچه فرعونيست در ما بيخش از بن بركنيم

از درون سالوسيان داريم ، به كز يك دومى * خرقهء سالوسيان را بخيه بر روى افكنيم . .

سنائى .

همچو سوزن اگرچه سر تيزى * بخيه بر روى كار مىفكنى .

اثير الدين اومانى .

دل دوخت قباى عشق آن خوش پسرم * بر روى فكند بخيه روى چو زرم