امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٩٥

بخواب كه جات است

( عدو را بجاى خسك زر بريز * كه . . . )

سعدى .

رجوع به : احسان همه خلق را . . . ، شود . و رجوع به : الانسان عبيد الاحسان ، شود .

. مرزبان‌نامه . رجوع به : اول خويش سپس درويش . . . ، شود .

. سعدى . هنگام قبول عذرى بمزاح گفته مىشود .

بخصم دوست شدى گفتم اين ز خلق نكوست بدوست خصم‌شدن را بگو چه نام كنم ؟

. آزرده و خشمگين شدن . مثال :

چون خط معشوق نيست تازه و خوشبوى * از غم آنست سوگوار بنفشه

گرچه شود در خط از چه گردد رنگين * چون خط او نيست مشكبار بنفشه .

رفيع الدين مرزبان فارسى .

من از خط تو نخواهم به خط شد ار به مثل * برآيد از لب گلبرگ كامكار تو كوم .

سوزنى .

از غيرت رايتت فلك ديد * در خط شده خط استوا را .

انورى .

در خط چه شوى چو سست رايان * زين خط طلسم ناسزايان .

تحفة العراقين .

يكبارگى چو عارض خوبان به خط مرو * گر خامه‌وار وصف تو كرديم سرسرى .

ظهير .

در خط شوم ز سبزهء خط تو هر زمان * تا لب چرا بر آن لب شكر فشان نهاد .

ظهير .

شده عطارد چرخ از مهابتت در خط * گرفته مشترى از طلعت تو فرخ فال .

رفيع الدين لنبانى

در خط از اين چرخ منقط مشو * نقطهء نه دايرهء زين خط مشو .

خواجو .

رجوع به : در خط بردن ، شود .

( . . . صماخش نواى سماعت شنفت . )

حضرت اديب .

( بيا تا جان شيرين بر تو ريزم * كه . . . )

سعدى

نظير : خواستن دل ريزش دست . و ابو على مروزى در صفت علاقه‌بند دخترى گفته است :

زان كز لب او كان گهر كيسه نهاد * فلبست هرآن نقد كه در كيسه نهاد

بند سركيسه ميخريدم او گفت * عاشق ديدى كه بند بر كيسه نهاد .

. قاآنى .

بخواب اندرست آنكه بيكار گشت پشيمان شود چونكه بيدار گشت سپاهى و دهقان و بيكار شاه چنان دان كه هرسه ندارند راه .

فردوسى .

رجوع به : از تو حركت . . . ، شود .

. مثال : پس از زكامى سخت سركه خوردم ، گفت بخواب كه جات است يعنى ناخوش شده بسترى افتادم .