امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٩٣

بخت گو روى كن و روى زمين لشگر گير .

به خاك اندرون مرده بهتر كه مرد * زيد پيش دشمن بداغ و به درد .

به خاك اندرون مرده بهتر كه مرد زيد پيش دشمن بداغ و به درد .

حضرت اديب .

به خاك مرده چه گوئى حديث آب بقا * بشوره‌زار نهال از چه روى بنشانى .

به خاك مرده چه گوئى حديث آب بقا بشوره‌زار نهال از چه روى بنشانى .

كمالى .

به خانه درون خواب و در گور خواب * به بيداريت پس كى آيد شتاب .

به خانه درون خواب و در گور خواب به بيداريت پس كى آيد شتاب .

اسدى .

رجوع به : از تو حركت . . . ، شود .

به خانه نشستن بود كار زن * برون كار مردان شمشيرزن .

به خانه نشستن بود كار زن برون كار مردان شمشيرزن .

اسدى .

رجوع به : از تو حركت . . . ، شود .

بخت آخوند آنگاه برگردد كه در يك شب بدوجا دعوت شود .

بخت آخوند آنگاه برگردد كه در يك شب بدوجا دعوت شود .

بخت اگر يار است با سلطان مپيچ * بخت چون برگشت صد سلطان به هيچ .

بخت اگر يار است با سلطان مپيچ بخت چون برگشت صد سلطان به هيچ .

رجوع به : اگر بهر سر مويت . . . ، شود .

بخت بد است اژدهاى دژم .

بخت بد است اژدهاى دژم .

( يكى داستان زد پس از مرگ اوى * به خون دو ديده بيالوده روى

كه . . . بدام آورد شير شرزه بدم * به مردى نيابد كسى زو رها

چنين آمد اين تيز چنگ اژدها . )

فردوسى رجوع به : اگر بهر سر مويت . . . ، شود .

بخت بد با كسى كه يار بود * سگ گزدش ار شترسوار بود .

بخت بد با كسى كه يار بود سگ گزدش ار شترسوار بود .

گج .

رجوع به : اگر بهر سر مويت . . . ، شود .

بختت را عوض كن

بختت را عوض كن

. شكايت تو از ديگران بىجاست . رجوع بهر كجا كه روى آسمان . . .

و رجوع به : اگر بهر سر مويت . . . ، شود .

بخت چون با گلهء رنگ برآشوبد * سرنگون پيش پلنگ افتد رنگ از شخ .

بخت چون با گلهء رنگ برآشوبد سرنگون پيش پلنگ افتد رنگ از شخ .

ناصر خسرو .

نظير :

رنگ آن روز غمى گردد و بيرنگ شود * چون بر آرامگه شير بگرد آيد رنگ .

فرخى .

رجوع به : اشتر چو هلاك گشت خواهد . . . ، شود .

بخت چون برگشت پالوده دندان بشكند

بخت چون برگشت پالوده دندان بشكند

. رجوع به : اگر بهر سر مويت . . . ، شود .

بخت چون عالى بود بنمايد از آغاز كار * روز روشن روشنى پيدا كند وقت سحر .

بخت چون عالى بود بنمايد از آغاز كار روز روشن روشنى پيدا كند وقت سحر .

معزى .

نظير : سالى كه نكوست از بهارش پيداست .

بخت در بازار نفروشند

بخت در بازار نفروشند

. تمثل :

جهان بگشتم و دردا به هيچ شهر و ديار * نيافتم كه فروشند بخت در بازار .

عرفى .

بخت گو روى كن و روى زمين لشگر گير .

بخت گو روى كن و روى زمين لشگر گير .

( دوست گو يار شو و هردو جهان دشمن باش . . . ،

حافظ . رجوع به : اگر بهر سر مويت . . . ، شود .