امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٩٠

بچهء خويش را بناز مدار * نظرش هم ز كار بازمدار

بچشمش فتيله گذاشته است

بچشمش فتيله گذاشته است

. بملامت يا مزاح ، بكودكانيكه باميد خوردنى يا چيزى ديگر بگاه نخوابند گويند .

به چشم عجب و تكبر نظر بخلق مكن * كه دوستان خدا ممكند در اوباش .

به چشم عجب و تكبر نظر بخلق مكن كه دوستان خدا ممكند در اوباش .

سعدى .

نظير : در هيچ سرى نيست كه سرى ز خدا نيست .

به چشم نهان بين عيان جهانرا * كه چشم عيان بين نبيند نهانرا .

به چشم نهان بين عيان جهانرا كه چشم عيان بين نبيند نهانرا .

( . . . جهانست بآهن نشايدش بستن * بزنجير حكمت به بند اين جهانرا . )

ناصر خسرو . رجوع به : اگر بس بدى ديدن آشكار . . . ، شود .

به چشم و گوش و دهان آدمى نباشد مرد * كه هست صورت ديوار را همين تمثال .

به چشم و گوش و دهان آدمى نباشد مرد كه هست صورت ديوار را همين تمثال .

سعدى .

رجوع به : اگر آدمى به چشم است و . . . ، شود .

بچنان ديگ لايق اين كمچه .

بچنان ديگ لايق اين كمچه .

( از درختى كه مام بالا رفت * دخت بر شاخ نيز غيژد تفت

گفت و خوش گفت پير برزيگر * اين‌چنين دختر آن‌چنان مادر

سرى آنسان سزاى اين پنجه . . . )

دهخدا . رجوع به : از چنين خرمن . . . ، شود .

به چند گاه دهد بوى عنبر آن جامه * كه چند روز بماند نهاده با عنبر .

به چند گاه دهد بوى عنبر آن جامه كه چند روز بماند نهاده با عنبر .

عنصرى .

رجوع به : آلو چو به آلو . . . ، شود .

بچوگان همت توان برد گوى

بچوگان همت توان برد گوى

. رجوع به : همت بلند دار . . . ، شود .

بچه بزرگتر ميخواهد

بچه بزرگتر ميخواهد

. كودك را چون مربى و سرپرستى نباشد بدخو و زشت كار برآيد .

بچهء بط اگرچه باشد خرد * آب درياش كى تواند برد .

بچهء بط اگرچه باشد خرد آب درياش كى تواند برد .

نقل از العراضه .

رجوع به مثل بعد شود .

بچهء بط اگرچه دينه بود * آب درياش تا به سينه بود .

بچهء بط اگرچه دينه بود آب درياش تا به سينه بود .

سنائى .

نظير :

بچهء بط اگرچه باشد خرد * آب درياش كى تواند برد .

گرچه نوخيز و نوگرفت بود * بط كشتى طلب شگفت بود .

سنائى .

الشبل فى المخبر مثل الاسد . كند فعل شيربچهء شير . مكتبى .

شير را بچه همى ماند به دو .

مولوى . و رجوع به : از مار نزايد . . . ، شود .

بچه حكم طوطى دارد

بچه حكم طوطى دارد

. نزد كودكان بايد از گفتار زشت پرهيز كرد ، چه زود فراگيرند و شنيده را بر زبان آرند .

بچهء خود را مىزند تا چشم همسايه بترسد

بچهء خود را مىزند تا چشم همسايه بترسد

. رجوع به : اياك اعنى . . . ، شود .

بچهء خويش را بناز مدار * نظرش هم ز كار بازمدار

بچهء خويش را بناز مدار نظرش هم ز كار بازمدار