امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٨٧

بجدل در حديث شه ماويز * تيغ تو كند به كه خسرو تيز .

چند در قهر ديگران كوشى * بهر خود شير ديگران دوشى . )

اوحدى .

رجوع به : اسكندر رومى را گفتند . . . ، شود .

بتيزى مدار آتش اندر كنار .

بتيزى مدار آتش اندر كنار .

( وزان پس چنين گفت كاى شهريار . . . )

فردوسى .

بتيغ عقل توان نفس را مسخر كرد .

بتيغ عقل توان نفس را مسخر كرد .

( شها تو عالم عقلى و دهر عالم نفس )

ملك الشعراء بهار

بثينه و جميل

بثينه و جميل

. نام معشوقه و عاشقى مثلى . تمثل :

چون نخوانى حديث دعد و رباب * با حديث بثينه و آن جميل .

ناصر خسرو .

رجوع به : ليلى و مجنون ، شود .

بجان از بدى ايمن آنست و بس * كه نيكى كند بد نخواهد بكس .

بجان از بدى ايمن آنست و بس كه نيكى كند بد نخواهد بكس .

اسدى .

بجان عمو رجب نمىجنبم يكوجب

بجان عمو رجب نمىجنبم يكوجب

. در شكايت از سماجت گرانان گويند .

نظير :

گر كنى گوش ور برى دنبم * كه من از جاى خود نمىجنبم .

تا هستم بريشت بستم .

بجان كندن آيد برون زر ز سنگ .

بجان كندن آيد برون زر ز سنگ .

( نه آسان بود با صدف ياخت چنگ . . . )

حضرت اديب . رجوع به : از تو حركت . . . ، شود .

بجاهلى نتوان كرد مهترى .

بجاهلى نتوان كرد مهترى .

( هر علم را تمام كتابيست در دلش آرى . . . )

فرخى .

رجوع به : آنكس كه داناتر است . . . ، شود .

بجاى بلند ار زمه برتريم * چو مرگ آيد از زير خاك اندريم .

بجاى بلند ار زمه برتريم چو مرگ آيد از زير خاك اندريم .

اسدى

رجوع به : از مرگ خود چاره نيست ، شود .

بجاى خويش دهد هرچه كردگار دهد .

بجاى خويش دهد هرچه كردگار دهد .

( سرير ملك عطا داد كردگار ترا . )

ظهير .

رجوع به : مقدريكه . . . ، شود .

بجاى شمع كافورى چراغ نفط مىسوزد

بجاى شمع كافورى چراغ نفط مىسوزد

. جانشين و قائم‌مقام ، مرتبت جمال يا كمال مبدل منه را ندارد .

بجاى كسى گر تو نيكى كنى * مزن بر سرش تا دلش نشكنى .

بجاى كسى گر تو نيكى كنى مزن بر سرش تا دلش نشكنى .

فردوسى .

رجوع به : آفة السماح ، شود .

به جائى كه پرخاش جويد پلنگ * سگ كارزارى چه سنجد بجنگ .

به جائى كه پرخاش جويد پلنگ سگ كارزارى چه سنجد بجنگ .

فردوسى .

رجوع به : پنجه با ساعد . . . ، شود .

به جائى كه رستم گريزد ز جنگ * مرا و تو را نيست پاى درنگ .

به جائى كه رستم گريزد ز جنگ مرا و تو را نيست پاى درنگ .

رجوع به : جائى كه عقاب پر بريزد . . . ، شود .

به جائى كه زر نايد اندر شمار * زر اندودهء را چه باشد عيار .

به جائى كه زر نايد اندر شمار زر اندودهء را چه باشد عيار .

امير خسرو دهلوى .

به جائى كه زهر آگند روزگار * از او نوش خيره مكن خواستار .

به جائى كه زهر آگند روزگار از او نوش خيره مكن خواستار .

( . . . تو با آفرينش بسنده نه‌اى * مشو تيز چون پرورنده نه‌اى . )

فردوسى . رجوع به : اذا جاء القضا ، شود .

بجدل در حديث شه ماويز * تيغ تو كند به كه خسرو تيز .

بجدل در حديث شه ماويز تيغ تو كند به كه خسرو تيز .