امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٨٦

به تو معمور داده‌اند اين ملك * ز خرابى مهل كه گيرد كلك

مادر پير و پريشان احوال * عمر او بود فزون از پنجاه

زن بىشوهر و از حاصل عمر * يك پسر داشت شرور و خودخواه

روز و شب در پى اوباشى خويش * بى خبر از شرف و عزت و جاه

ديده بود او ببر مادر پير * يك گره بستهء زر گاه بگاه

شبى آمد كه ستاند آن زر * بكند صرف عمل‌هاى تباه

مادر از دادن زر كرد ابا * گفت رو رو كه گناهست گناه

اين ذخيره است مرا اى فرزند * بهر داماديت انشاء اللّه

حمله آورد پسر تا گيرد * آن گره بستهء زر خواه مخواه

مادر از جور پسر شيون كرد * بود از چاره چو دستش كوتاه

پسر افشرد گلوى مادر * سخت چندانكه رخش گشت سياه

نيمه‌جان پيكر مادر بگرفت * بر سر دوش و بيفتاد به راه

برد در چاه عميقى افكند * كز جنايت نشود كس آگاه

شد سرازير پس از واقعه او * تا نمايد بته چاه نگاه

از ته چاه بگوشش آمد * نالهء زار حزينى ناگاه

آخرين گفتهء مادر اين بود * آه فرزند نيفتى در چاه .

حاجى ميرزا يحيى دولت‌آبادى .

به تو بيش از تو گر زرى دادند * دانكه از بهر ديگرى دادند .

به تو بيش از تو گر زرى دادند دانكه از بهر ديگرى دادند .

اوحدى .

رجوع به : السخى لا يدخل . . . ، شود .

بتوكل روند مردان راه .

بتوكل روند مردان راه .

( پى منه بانفاق در درگاه . . . )

سنائى .

به تو معمور داده‌اند اين ملك * ز خرابى مهل كه گيرد كلك

به تو معمور داده‌اند اين ملك ز خرابى مهل كه گيرد كلك

( . . . تا رخ اين زمين نخارى تو * بجز از خار و خس چه كارى تو

گرنه اين ميوه‌ها ببار آيد * باغرا از كلم چه كار آيد

همه اندر تراش چون تيشه * كى بماند درخت در بيشه

گوشت دهقان بهر دو ماه خورد * مرغ بريان چريك شاه خورد

دست دهقان چو چرم گشته ز كار * دهخدا دست نرم برده كه آر

چه خورى تو ز دستوارهء او * نظرى كن بدستبارهء او

دو سه درويش رفته در دره * پى گوساله و بز و بره

شب فغائى كه گرگ ميش ببرد * روز آهى كه دزد خيش ببرد

تو پر از باد كرده پشم بروت * كه كى آرد شبان پنير و قوروت « 1 »


( 1 ) قوروت كلمهء تركى و بمعنى كشگ است .