امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٨٥

بتوان ز جگر بريد پيوند * ديدن نتوان خراش فرزند .

( نامهء نعمت ز شكر عنوان دارد . . . )

ابو حنيفهء اسكافى .

بتوان راز بوصل اندر پوشيد بخلق بفراق اندر پوشيده كجا ماند راز .

قطران ؟

بتوان ز جگر بريد پيوند ديدن نتوان خراش فرزند .

امير خسرو دهلوى .

ز دد تيز دندانتر از شير نيست * كه اندر دلش بيم شمشير نيست

اگر بچهء او شود دردمند * كند مرغزارى تباه از گزند .

فردوسى .

گرامىتر از خون دل چيز نيست * خردمند فرزند با دل يكيست .

فردوسى .

ز فرزند باشد پدر شاددل * ز غمها به دو دارد آزاد دل .

فردوسى .

چه چيز است اين مهر فرزند و درد * كه در نيك و بد هست تا جان نبرد

چو نبود دل از بس غمش خون بود * چو باشد غم آنگاه افزون بود .

اسدى .

اگر چند فرزند چون ديو زشت * بود نزد مادر چو حور بهشت .

اسدى .

به فرزند خرم بود روزگار * هم از وى شود تلخى مرگ خوار .

اسدى .

داد معشوقه بعاشق پيغام * كه كند مادر تو با من جنگ

هركجا بيندم از دور كند * چهره پرچين و جبين پر آژنگ

با نگاه غضب‌آلود زند * بر دل نازك من تير خدنگ

از در خانه مرا طرد كند * همچو سنگ از دهن قلما سنگ

مادر سنگ‌دلت تا زنده است * شهد در كام من و تست شرنگ

نشوم يكدل و يك رنگ ترا * تا نسازى دل او از خون رنگ

گر تو خواهى بوصالم برسى * بايد اين ساعت بىخوف و درنگ

روى و سينهء تنگش بدرى * دل برون آرى از آن سينهء تنگ

گرم و خونين بمنش بازآرى * تا برد ز آينهء قلبم زنگ

عاشق بيخرد ناهنجار * نه بل آن فاسق بىعصمت و ننگ

حرمت مادرى از ياد ببرد * خيره از باده و ديوانه ز بنگ

رفت و مادر را افكند به خاك * سينه بدريد و دل آورد بچنگ

قصد سرمنزل معشوقه نمود * دل مادر بكفش چون نارنگ

از قضا خورد دم در به زمين * و اندكى رنجه شد او را آرنگ

آن دل گرم كه جان داشت هنوز * اوفتاد از كف آن بيفرهنگ

از زمين باز چو برخاست نمود * پى برداشتن آن آهنگ

ديد كز آن دل آغشته به خون * آيد آهسته برون اين آهنگ

آه دست پسرم يافت خراش * آخ پاى پسرم خورد به سنگ .

ايرج ميرزا .