امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٨١

بپاى خويش كرا يافتى كه شد سوى دام * بدست خويش كرا ديده‌اى كه خود را كشت .

ببينم تا گردش روزگار * چه بندد بدين بند نااستوار .

ببينم تا گردش روزگار چه بندد بدين بند نااستوار .

فردوسى .

و رجوع به : سحر تا چه زايد شب . . . ، شود .

ببينيم تا اين سپهر بلند * كرا خوار دارد كرا ارجمند .

ببينيم تا اين سپهر بلند كرا خوار دارد كرا ارجمند .

فردوسى .

رجوع به مثل قبل شود .

ببينيم تا دست گردان سپهر * در اين جنگ سوى كه يازد به مهر .

ببينيم تا دست گردان سپهر در اين جنگ سوى كه يازد به مهر .

فردوسى .

رجوع به : ببينيم تا اسب اسفنديار . . . ، شود .

ببينيم تا كردگار جهان * در اين آشكارا چه دارد نهان .

ببينيم تا كردگار جهان در اين آشكارا چه دارد نهان .

رجوع به : ببينيم تا اسب اسفنديار . . . ، شود .

ببينيم تا گردش روزگار * چه بندد بدين بند نااستوار .

ببينيم تا گردش روزگار چه بندد بدين بند نااستوار .

فردوسى .

رجوع به : ببينيم تا اسب اسفنديار . . . ، شود .

ببينيم و تعريف كنيم

ببينيم و تعريف كنيم

. از تعريف تحسين و تمجيد اراده كنند و مثل را بر سبيل انكار يا مزاح و گاهى آغالش و تحريض در جواب كسى كه دعوى كند چنين و چنان كنم گويند .

بپايان تا رسد يك شمع صد پروانه مىسوزد .

بپايان تا رسد يك شمع صد پروانه مىسوزد .

( شعار حسن تمكين شيوهء عشق است بىباكى . . . )

صائب .

بپاليز گل نيست بيرنج خار .

بپاليز گل نيست بيرنج خار .

( به دو گفت گوينده كاى شهريار . . . )

فردوسى .

رجوع به : اندر پس هر خنده . . . ، شود . و رجوع به : گنج و مار و . . . ، شود .

بپادشاهى عالم فرو نيارد سر * اگر ز سر قناعت خبر شود درويش .

بپادشاهى عالم فرو نيارد سر اگر ز سر قناعت خبر شود درويش .

منسوب به حافظ . رجوع به : اسراف حرام است ، شود .

بپاداش نيكى چرا بد كنم * اگر بد كنم بر تن خود كنم .

بپاداش نيكى چرا بد كنم اگر بد كنم بر تن خود كنم .

فردوسى . ى .

رجوع به : از مكافات عمل . . . ، شود .

بپاى چون توئى نبافته‌اند

بپاى چون توئى نبافته‌اند

. تو مرد آن نيستى . تمثل : اما تو را در طالع ذرع سخن نيست كه نه بپاى چون توئى بافته‌اند . از قابوسنامه .

بپاى خود بسلاخ خانه رفتن

بپاى خود بسلاخ خانه رفتن

. رجوع به : پاى خود بگور . . . ، شود .

بپاى خود بگور رفتن

بپاى خود بگور رفتن

. اسباب هلاك و زيان خويش را بدست خود فراهم كردن . تمثل :

تبه كردى از خيرگى راى خويش * بگور آمدستى به دو پاى خويش .

اسدى .

بيار آنچه دارى ز مردى و زور * كه دشمن بپاى خود آمد بگور .

سعدى .

نظير : بپاى خود بسلاخ‌خانه رفتن ، تيشه بريشهء خود زدن . تيشه بر پاى خود زدن . مثل كرم پيله كفن بر خود تنيدن . و رجوع به آتش بدست خويش . . . ، شود .

بپاى خويش كرا يافتى كه شد سوى دام * بدست خويش كرا ديده‌اى كه خود را كشت .

بپاى خويش كرا يافتى كه شد سوى دام بدست خويش كرا ديده‌اى كه خود را كشت .

رفيع الدين لنبانى .