امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٧٨

ببخش و بخور هرچه آيد فراز * بدين تاج و تخت سپنجى مناز كه گاهى سكندر بود گاه فور * گهى درد و خشم است و گه جشن و سور .

زمانى دهد تخت و گنج و كلاه * زمانى غم و خوارى و بند و چاه . )

فردوسى .

بباشد همه بودنى بىگمان .

بباشد همه بودنى بىگمان .

( . . . نتابيم با گردش آسمان .

و در جاى ديگر .

نجسته است از او مرد دانا زمان . )

فردوسى . رجوع به : اذا جاء القضا . . . ، شود .

بباغ ار گل بكشتى فرخت باد * ز مرزش برمكن آزاده شمشاد .

بباغ ار گل بكشتى فرخت باد ز مرزش برمكن آزاده شمشاد .

ويس و رامين

ببال ديگران پرواز نتوان كرد

ببال ديگران پرواز نتوان كرد

. اشاره :

پرواز من ببال و پر تست زينهار * مشكن مرا كه ميشكنى بال خويشرا .

صائب .

ابرام در شكستن من اينقدر چرا * آخر نه من ببال تو پرواز ميكنم .

صائب .

ببال ديگرى پرواز كردن

ببال ديگرى پرواز كردن

. با توان و قوت ديگرى كارى از پيش بردن .

رجوع به فقرهء قبل شود .

ببانگ خوش گرامى شد سوى مردم هزار آوا * وزان خوار است زاغ ايدون كه خوش و خوب نسرايد .

ببانگ خوش گرامى شد سوى مردم هزار آوا وزان خوار است زاغ ايدون كه خوش و خوب نسرايد .

ناصر خسرو .

ببايد بدن چون بدارد سپهر

ببايد بدن چون بدارد سپهر

( . . . گهى كين و پرخاش و گه داد و مهر * از او كالبد راست سود و زيان

چو دانا بود زو نترسد روان . )

فردوسى . رجوع به : زمانه با تو نسازد . . . ، شود .

ببايد چميد « 1 » ار بخواهى خريد

ببايد چميد « 1 » ار بخواهى خريد

. تمثل : و هرچه فروشى در وقت روائى فروش و از سود طلب كردن عيب مدار كه گفته‌اند . . . ) از قابوسنامه .

ببايد نهان جنگ را ساختن * كه دشمن نهان آورد تاختن .

ببايد نهان جنگ را ساختن كه دشمن نهان آورد تاختن .

سعدى .

رجوع به : اگر جز تو داند . . . ، شود .

ببتر جاى خود خنديدن

ببتر جاى خود خنديدن

. دشناميست . تمثل :

غنچه گر پيش آن دهن خندد * به بتر جاى خويشتن خندد .

سراج الدين سنجرى .

ببخشاى بر زيردستان به مهر * بر ايشان بهر خشم مفروز چهر كه ايشان به تو پاك ماننده‌اند * خداوند را همچو تو بنده‌اند .

ببخشاى بر زيردستان به مهر بر ايشان بهر خشم مفروز چهر كه ايشان به تو پاك ماننده‌اند خداوند را همچو تو بنده‌اند .

اسدى .

رجوع به : الناس امة واحدة ، شود . . . و رجوع به : بخور هرچه دارى . . . ، شود .

ببخش و بخور تا توانى درم * كه جز اين دگر جمله درد است و غم .

ببخش و بخور تا توانى درم كه جز اين دگر جمله درد است و غم .

فردوسى .

رجوع به : السخى لا يدخل . . . و رجوع به : بخور هرچه دارى . . . ، شود .

ببخش و بخور هرچه آيد فراز * بدين تاج و تخت سپنجى مناز كه گاهى سكندر بود گاه فور * گهى درد و خشم است و گه جشن و سور .

ببخش و بخور هرچه آيد فراز بدين تاج و تخت سپنجى مناز كه گاهى سكندر بود گاه فور گهى درد و خشم است و گه جشن و سور .

فردوسى .


( 1 ) اگر نسخه صحيح باشد ظاهرا يكى از معانى چميدن سود بردن از معاملات و غير آن است . ولى در فرهنگها اين معنى را نيافتم . در يكى از امثال كهن نيز بانوشيروان نسبت كنند آمده است : هركه چرد چمد و هركه خسبد خواب بيند .