امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٧٦

به اندازه به هركه او مىخورد * كه چون خوردى افزون بكاهد خرد .

بر ميانش روز و شب بسته چو دو پيكر كمر * از يمينش خنجرى در چپ ز بدخواهان سرى

روح قدسش دردميده جان علوى در بدن * چون گرفت از اعتدال چارگوهر عنصرى

رمح خطى را به چشم دشمن اندر طاعنى * سيف هندى را به گردن مر عدو را شاهرى

بازگردد روز مردان بگذرد قحط الرجال * اينمثل دانى كه هست هر اوليرا آخرى

از بزيدن اوفتد باد شرنگ‌انگيز خصم * باز رويد زين چمنها لاله و سيسنبرى

بازگردد چشم نرگس كورى هر زشت زاغ * زاغ گريد گل بخندد چون قباد و سنجرى

رستما بر پشت رخش آهنين پى برنشين * كه جهان از تخمهء ارژنگ شد مازندرى . )

حضرت اديب .

. رجوع به : اسكندر رومى را گفتند . . . ، شود .

بالله ار خاك مرده باز كنند نشناسى توانگر از درويش .

( يكى امروز كامران بينى * ديگرى را دل از مجاهده ريش

روزكى چند باش تا بخورد * خاك مغز سر خيال انديش

فرق شاهى و بندگى برخاست * چون قضاى نبشته آمد پيش )

سعدى .

نظير :

اگر دو كلهء پوسيده بركشى ز دو گور * سر امير كه داند ز كلهء گراى « 1 » .

منصور بن نوح سامانى .

. در آرزوى ناچيز و بىارزى گرانبهائى را از دست دادن . تمثل :

اى شده عمرت تباه از بهر آنك * بر اميد سوزنت گم شد كلند .

ناصر خسرو .

رجوع به : خر دادن و خيار ستدن ، شود .

. تمثل :

كسى كه جنگ تو جويد كشد عذاب و عنا * كسى كه كين تو ورزد خورد عنا و عذاب

يكى نهاده بود گوش بر اميد سرود * يكى چشيده بود داغ بر اميد كباب .

قطران .

هركه يك روز جست كينهء او * . . .

گوش داده بود بطمع سرود * داغ خورده بود بطمع كباب .

قطران .

. داشتن اين انتظار از او بيجاست .

( . . . زيرا كه آن هزار دوست از نگاهداشتن تو غافل شوند * و آن دشمن از بدسگاليدن تو غافل نشود . )

قابوس وشمگير .

بانبوه جستن نه نيك است جنگ شكستى بود باد ماند بچنگ .

فردوسى .

به اندازه به هركه او مىخورد كه چون خوردى افزون بكاهد خرد .

اسدى .

رجوع به : اگر شراب ندانى خورد زهر است . . . ، شود .

( 1 ) گراى سر تراش و موى زن و بلغت امروزين سلمانى باشد .