امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٧٤

بآغاز اگر كار خود ننگرى * بفرجام ناچار كيفر برى .

يا سرد از رفتن به كتاب و دبستان مانع شوند و او گويد بايد بروم اين تعبير مثلى را گويند .

با يك سوار غزو كنى نيست جاى نام * بارى چو كشته گردى ره برهزار گير .

با يك سوار غزو كنى نيست جاى نام بارى چو كشته گردى ره برهزار گير .

سنائى .

نظير :

اذا ما كنت فى امر مروما * فلا تقنع بمادون النجوم

فطعم الموت فى امر صغير * كطعم الموت فى امر عظيم .

متنبى .

با يك گل بهار نشود

با يك گل بهار نشود

. رجوع به : از يك پرستو . . . ، شود .

با يك نقطه زبان زيان است .

با يك نقطه زبان زيان است .

( بس سر كه فتادهء زبان است . . . )

ايرج ميرزا .

رجوع به : اگر طوطى . . . ، شود .

به آب اندر شدن غرقه چو ماهى * از آن به كز وزغ زنهار خواهى .

به آب اندر شدن غرقه چو ماهى از آن به كز وزغ زنهار خواهى .

نظامى .

نظير :

اگر خود شود غرقه در زهر مار * نخواهد كسى از وزغ زينهار .

نظامى .

رجوع به : اگر عنقا ز بىبرگى . . . ، شود .

به آب باشد ويران جهان و آبادان .

به آب باشد ويران جهان و آبادان .

( شگفت نيست كه آبست تيغ او بىشك . . . )

مسعود سعد .

رجوع به : آب آبادانى است . . . ، شود .

به آب خود بازآمدن

به آب خود بازآمدن

. زيبائى و سلامت رفته را از سر گرفتن . مثال : و امير فرمود كه قصاص بايد كرد . مهتر سراى گفت زندگانى خداوند دراز باد دريغ باشد اينچنين روئى زير خاك كردن .

امير گفت او را هزار چوب بزنند و خصى كرد . اگر بميرد قصاص كرده باشند . اگر بزيد بگويم تا چه كار را شايد . بزيست و به آب خود بازآمد . در خادمى « 1 » هزار بار نيكوتر از ان شد و زيباتر .

ابو الفضل بيهقى .

به آب زمزم و كوثر سفيد نتوان كرد * گليم بخت كسى را كه بافتند سياه .

به آب زمزم و كوثر سفيد نتوان كرد گليم بخت كسى را كه بافتند سياه .

رجوع به : اگر بهر سر مويت . . . ، شود .

به آب نرسيده موزه برمكن

به آب نرسيده موزه برمكن

. رجوع به : چاه نكنده منار ميدزدد ، شود .

به آتش محال است آويختن .

به آتش محال است آويختن .

( دگر خواست از هول بگريختن * كه . . . )

حضرت اديب .

به آسانى نيابى شادكامى * به بيرنجى نيابى نيكنامى .

به آسانى نيابى شادكامى به بيرنجى نيابى نيكنامى .

ويس و رامين .

رجوع به : از تو حركت . . . ، شود .

بآسيا چو شدى پاس‌دار نوبت را .

بآسيا چو شدى پاس‌دار نوبت را .

( مگير از دهن خلق حرفرا زنهار . . . )

صائب .

رجوع به : آسيا بنوبت ، شود .

بآغاز اگر كار خود ننگرى * بفرجام ناچار كيفر برى .

بآغاز اگر كار خود ننگرى بفرجام ناچار كيفر برى .

فردوسى .

رجوع به : مرد آخرين بين مبارك . . . ، شود .

( 1 ) خادمى و خادم در زبان و زمان ابو الفضل بيهقى بمعنى خواجگى و خواجه‌سراى امروز بوده است .